Ambalaj Makineleri Sektör Notu

Türkiye’de son yıllarda ambalaj sanayi hızlı bir büyüme eğilimi göstermektedir. Ambalaj sanayinin hızlı gelişimi ve tüketim alışkanlıklarındaki değişimle birlikte bu ilerleme ambalaj makineleri sektörüne de yansımaktadır.

1. SEKTÖRÜN DÜNYADAKİ DURUMU

1.1.  İHRACAT

Birleşmiş Milletler (BM) İstatistik Bölümü verilerine göre, 2007 yılında 14,9 milyar $ olan sektör ihracatı %11 oranında artarak 2008 yılında 16,5 milyar $ değerinde gerçekleşmiştir. Ambalaj makineleri, toplam dünya ihracatı içinde %0,11 pay almaktadır.

Ambalaj Makineleri İhracatında Başlıca Ülkeler (1.000 $)

Kaynak: BM İstatistik Bölümü

* Ambalaj makineleri mal grubunun içerisinde yer alan GTİP: 8422.90.90 “diğer paketleme, ambalajlama, etiketleme ve mühürleme makinelerinin aksam ve parçaları”na ait ihracat verileri BM İstatistik Bölümü'nden temin edilememektedir. 

2006 ve 2007 yıllarında tüm ülkelere yapılan ihracat değeri bazında yapılan sıralamada listenin başında yer alan Almanya’nın ihracatı 2008 yılında %13,9 oranında artarak 6.166 milyon $’a yükselmiş ve ilk sıradaki konumu değişmemiştir. Bu ülkeyi 4.192 milyon $ ile İtalya ve 658 milyon $ ile ABD takip etmiştir. Ambalaj makineleri ihraç eden ilk 20 ülke arasında en fazla ihracat artışını %36,4 ile Çek Cumhuriyeti göstermiş, bu ülkeyi %34,6 artış oranı ile Güney Kore ve %25,8 ile İngiltere izlemiştir.

2008 yılında Almanya ve İtalya dünya ihracatının yaklaşık %63’ini gerçekleştirmiştir. Türkiye ise 2008 yılında gerçekleştirdiği 66,8 milyon $ ihracat ile sektörün dünya ihracatından %0,4 pay almış ve sıralamada 22. konuma yerleşmiştir (BM verilerinde “diğer paketleme, ambalajlama, etiketleme ve mühürleme makinelerinin aksam ve parçaları”na ait veriler bulunmadığı için ihracat değerleri daha düşük görünmektedir. Türkiye’nin sektör ihracatı 2008 yılında TÜİK verilerine göre 83,6 milyon $’dır.)

G.T.İ.P. Bazında Dünya Ambalaj Makineleri İhracatı (1.000 $)

Kaynak: BM İstatistik Bölümü

* Ambalaj makineleri mal grubunun içerisinde yer alan GTİP: 8422.90.90 “diğer paketleme, ambalajlama, etiketleme ve mühürleme makinelerinin aksam ve parçaları”na ait ihracat verileri BM İstatistik Bölümü'nden temin edilememektedir. 

2008 yıllarında, G.T.İ.P bazında dünya ihracatında, 8422.30 pozisyonunda tanımlı “Şişe, Kutu vb. Doldurma, Kapsülleme, İçecekleri Gazlandırma Makineleri” grubunun ihracatı %13,2 artarak 8,5 milyar $’a, 8422.40 pozisyonunda tanımlı “Diğer Paketleme /Ambalajlama Makineleri” grubunun ihracatı ise %8,4 artarak 8 milyar $ değerinde gerçekleşmiştir.

1.2.  İTHALAT

2007 yılında 12,8 milyar $ olan toplam sektör ithalatı %15 oranında artarak 2008 yılında 14,7 milyar $ değerine yükselmiştir.

Ambalaj Makineleri İthalatında Başlıca Ülkeler (1.000 $)

Kaynak: BM İstatistik Bölümü

* Ambalaj makineleri mal grubunun içerisinde yer alan GTİP: 8422.90.90 “diğer paketleme, ambalajlama, etiketleme ve mühürleme makinelerinin aksam ve parçaları”na ait ihracat verileri BM İstatistik Bölümü'nden temin edilememektedir. 

2008 yılında sektör ithalatı %3,2 artarak 1.738 milyon $’a yükselen ABD, dünya sıralamasında lider konumunu korumuştur. Söz konusu ülkeden sonra dünya ithalatından en çok pay alan ülkeler ise sırasıyla 939 milyon $ ile Çin ve 832 milyon $ ile Rusya Federasyonu olmuştur. Dünya ithalatında ilk 5 sırada yer alan ülkeler, toplam ithalatın %33’ünü gerçekleştirmektedir.

2008 yılında ithalatı en fazla artan ülkeler %90,7 ile Polonya, %67,4 ile Hindistan, %47,5 ile İspanya ve %36,8 ile Hollanda olmuştur. İngiltere, Japonya, Brezilya ve Meksika’nın ithalatında ise düşüş gerçekleşmiştir.

2008 yılı sektör ithalatında önemli ülkeler sıralamasında 12. konumda bulunan Türkiye, 295 milyon $ değerinde ithalat gerçekleştirerek, dünya geneli ambalaj makineleri ithalatından %2 pay almıştır. Türkiye’nin ithalatı söz konusu yılda %9,8 artış göstermiştir (TÜİK verilerine göre Türkiye’nin ithalatı 353,9 milyon $’dır).

G.T.İ.P. Bazında Dünya Ambalaj Makineleri İthalatı (1.000 $)

Kaynak: BM İstatistik Bölümü

* Ambalaj makineleri mal grubunun içerisinde yer alan GTİP: 8422.90.90 “diğer paketleme, ambalajlama, etiketleme ve mühürleme makinelerinin aksam ve parçaları”na ait ithalat verileri BM İstatistik Bölümü'nden temin edilememektedir. 

2008 yıllarında, G.T.İ.P bazında dünya ambalaj makineleri ithalatında, 8422.30 pozisyonunda tanımlı “Şişe, Kutu vb. Doldurma, Kapsülleme, İçecekleri Gazlandırma Makineleri” grubunun ithalatı %16,6 artarak 7.342 milyon $’a, 8422.40 pozisyonunda tanımlı “Diğer Paketleme /Ambalajlama Makineleri” grubunun ithalatı ise %13,4 artarak 7.345 milyon $ değerinde gerçekleşmiştir.

2. SEKTÖRÜN TÜRKİYE’DEKİ DURUMU

2.1. İHRACAT

2007 yılında 44,9 milyon $ ihracat gerçekleştiren sektör, 2008 yılında genel makine ve aksamları ihracat artış oranının (%18,2) üstünde bir performans sergileyerek ihracatını %86,4 oranında artırmış ve 83,6 milyon $ seviyesine yükseltmiştir.

Türkiye’nin 2008 yılındaki sektör ihracatı ürün bazında incelendiğinde, 44,8 milyon $ ile birinci sırada “Diğer Paketleme/Ambalajlama Makineleri” kaleminin yer aldığı, bu ürünü 22 milyon $ ile “Şişe,  Kutu vb. Doldurma, Kapsülleme, İçecekleri Gazlandırma Makineleri” ve 12,4 milyon $ ile “Diğer Paketleme/Ambalajlama Makinelerine Ait Aksam; Parçalar” grubunun izlediği görülmektedir.

Türkiye’nin G.T.İ.P Bazında Ambalaj Makineleri İhracatı  $ (2008 yılına göre değer sıralı)

Kaynak: TÜİK

2007-2008 döneminde ihracat artış oranı açısından, ilk sırada %158,7 ile “Diğer Paketleme/Ambalajlama Makinelerine Ait Aksam; Parçalar” kalemi yer almış, bu kalemi %121,1 ile “Diğer Etiketleme, Mühürleme vb. Makinelerinin Aksam; Parçaları” ve %114,2 artış oranı ile “Şişe,  Kutu vb. Doldurma, Kapsülleme, İçecekleri Gazlandırma Makineleri” takip etmiştir.

2009 yılı Ocak-Kasım döneminde ise ihracatımız %23,8 düşerek 60,2 milyon $ değerinde gerçekleşmiştir.

Ülkelere Göre Sektör İhracatı $ (2008 yılına göre değer sıralı)

Kaynak: TÜİK

Ambalaj Makineleri sektörü 2008 yılı ihracatımızda İtalya’nın 11,3 milyon $ ile birinci konumda yer aldığı, bu ülkeyi 9,6 milyon $ ile Polonya ve 5,3 milyon $ ile Azerbaycan’ın takip ettiği görülmektedir. Sektör, 2008 yılında (serbest bölgeler dahil olmak üzere) 112 ülkeye ürün ihraç etmiştir.

2008 yılında sektör ihracatımızda en büyük payı alan ilk 20 ülke arasında ihracat artışı esas alındığında; yaklaşık 26 kat artış ile Avusturya’nın ilk sırada yer aldığı görülmektedir. Bu ülkeyi 24 kat artış oranı ile Polonya, 13 kat artış oranı ile Pakistan ve  %530 artış oranı ile İngiltere takip etmiştir. Söz konusu dönemde ihracatımızda en büyük düşüş ise Rusya Federasyonu’nda (%46,4) gerçekleşmiştir.

2008 yılı Ocak-Aralık döneminde ihracatımızda ilk 20 sırayı alan ülkeler, 2008-2009 yılları Ocak-Kasım döneminde incelendiğinde; ihracatımızda artış kaydedilenlerin sadece Irak ve Ege Serbest Bölgesi olduğu, diğerlerine yapılan ihracatımızın ise düştüğü gözlemlenmektedir.

2.2. İTHALAT

2007 yılında 307,8  $ değerinde sektör ürünü ithal eden ülkemiz, 2008 yılında genel makine ve aksamları ithalat artışının (%0,2) üzerinde bir artış sergileyerek ambalaj makineleri ithalatını %15 oranında artırmış ve 353,9 milyon $ seviyesine yükseltmiştir.

Türkiye’nin 2008 yılında ithal ettiği ambalaj makineleri, G.T.İ.P. bazında incelendiğinde; 185,8 milyon $ ile birinci sırada “Diğer Paketleme/ Ambalajlama Makineleri” kaleminin yer aldığı, bu ürünü 109,2 milyon $ ile “Şişe,  Kutu vb. Doldurma, Kapsülleme, İçecekleri Gazlandırma Makineleri” ve 37,8 milyon $ ile “Diğer Paketleme/ Ambalajlama Makinelerine Ait Aksam; Parçalar” grubunun izlediği görülmektedir.

Türkiye’nin G.T.İ.P. Bazında Tekstil ve Konfeksiyon Makineleri İthalatı $ (2008 yılına göre değer sıralı)

Kaynak: TÜİK Verileri

2008 yılı Ocak-Aralık dönemi sektör ithalatında “Diğer Etiketleme, Mühürleme vb. Makinelerinin Aksam; Parçaları” %80,6;  “Diğer Paketleme/ Ambalajlama Makinelerine Ait Aksam; Parçalar” %37,5; “Şişe,  Kutu vb. Doldurma, Kapsülleme, İçecekleri Gazlandırma Makineleri” %20,5 ve “Diğer Paketleme/Ambalajlama Makineleri” %4,4 artış kaydetmiştir.

2009 yılının Ocak-Kasım döneminde ithalatımızda önemli ölçüde (%34,6) düşüş kaydedilmiştir. Söz konusu dönemde artış görülen bir pozisyon bulunmamaktadır.

Ülkelere Göre Sektör İthalatı $ (2008 yılına göre değer sıralı)

Kaynak:TÜİK

2008 yılında sektör ürünleri ithalatımızda önemli yer tutan ülkeler arasında ilk üç sırayı İtalya  (163,5 milyon $), Almanya  (88,6 milyon $) ve İsviçre (26,2 milyon $) almıştır.

2008 yılı ithalatımızda artış oranları esas alındığında; %1407,6 ile Polonya’nın ilk sırada yer aldığı görülmektedir. Polonya’yı %941,4 artış oranı ile Brezilya, %213 ile Belçika ve %170,2 ile Fransa takip etmiştir. İthalatımızda en büyük düşüş görülen ülke ise %59 ile Macaristan, %54,6 ile Avusturya ve %35,3 ile Güney Kore olmuştur.

2009 yılı Ocak-Kasım döneminde ilk 20 ülke arasında sadece Bulgaristan, İngiltere, Japonya ve Brezilya’dan  yaptığımız ithalat artmıştır.

DEĞERLENDİRME

2008 yılında Türkiye’nin ambalaj makineleri sektör ihracatı %86,4 oranında artarken, ithalatı %15 oranında yükselmiştir. Aynı yıl ambalaj makineleri, ülkemizin makine ve aksamları sektörünün tamamının gerçekleştirdiği ihracat içinde yaklaşık olarak %0,76, ithalat içinde ise %1,52 pay almıştır. Sektörün söz konusu dönemde dış ticaret açığı %2,79 artmış ve 270,3 milyon $ olarak gerçekleşmiştir.

2009 yılında ambalaj makineleri sektörü ekonomik krizden büyük oranda etkilenmiştir. 2009 yılı Ocak-Kasım dönemi ihracatımızda, önceki yıllardan süregelen artış yerini %23,8 oranında azalmaya bırakmış, ithalatımız da %34,6 oranına gerilemiştir. Söz konusu dönemde, dış ticaret açığı %38,2 azalarak 149,3 milyon $’a düşmüştür. Aynı dönemde dış ticaret hacmi de %32,5 azalarak 269,6 milyon $’a gerilemiştir.

Kaynaklar

-Türkiye İstatistik Kurumu

-International Trade Center(ITC) www.trademap.org