Çin Makine ve Aksamları Sektörü
MAKRO EKONOMİK GELİŞMELER
2007 yılında küresel gayri safi yurtiçi hasılaya olan katkısı hızla artan Çin’in dünya ekonomisinin güçlü motoru haline geldiği belirtilmektedir. Dünya Ticaret Örgütü'ne katılmasından bu yana geçen 6 yıl içinde Çin ekonomisi dünya ekonomisiyle gün geçtikçe daha çok entegre olmaya başlamıştır. Veriler, 2007 yılında Çin'in dış ticaretindeki büyüme eğilimi korunurken, ülkeye giren yabancı sermayenin istikrarlı şekilde arttığını, kullanılan yabancı sermaye kalitesinin de yükselip, yeni ve yüksek teknolojiye dayalı sektörler, araştırma-geliştirme alanları, üst düzey imalat ve çevre koruma sektörü alanlarındaki yabancı sermaye oranının daha da yükseldiğini göstermektedir.
Bugüne kadar 30 bini aşkın Çin işletmesi çok uluslu işlere katılmış ve bu işletmeler dünyanın 160'tan fazla ülke ve bölgesine yatırım yapmıştır. Dünya Bankası tarafından yapılan tahminlere göre, 2008 yılında Çin ekonomisinin dünyanın gayri safi yurtiçi hasılasının büyümesine olan katkısı %16'ya ulaşacaktır. Uluslararası Para Fonu'nun "Dünya Ekonomisine Bakış" adlı raporunda Çin'in dünya ekonomisinin en büyük itici gücü haline geldiği kaydedilmiştir.
2007 yılında Çin'in gayri safi yurtiçi hasılası, %11,4 artmış, böylece üst üste beş yıldır ekonomik büyüme hızı %10 ya da üzerinde seyretmiştir. Çin ekonomisi, uluslararası ekonomi ortamındaki bütün olumsuzluklara ve ülkede yaşanan ciddi doğal afetlere rağmen, istikrarlı ve hızlı gelişmesini bu yıl da sürdürmektedir. Çin'in gayri safi yurtiçi hasılası 2008 yılının ilk yarısında %10,4 artmıştır. Tarımda bu yıl da bir kez daha bol mahsul alınırken, sanayinin yapısının daha sağlıklı hale getirildiği; iç talebin, özellikle tüketim talebinin ekonomik büyümeyi hızlandırıcı rolünün arttığı; büyümenin niteliği ve verimliliğinin yükselmeye devam ettiği görülmektedir.
2008'in ilk çeyreğinde %10,6, ikinci çeyreğinde ise %10,1 büyüyen Çin ekonomisinin ilk altı aylık dönem ortalamasının, 2007 yılının aynı dönemine göre 1,8 puan düşerek % 10,4 seviyesinde gerçekleşmesiyle ulusal ekonomi, makro kontrol önlemleri için belirlenen hedefler doğrultusunda istikrarlı biçimde gelişmeye başlamış ve aşırıya kaçan büyüme hızında yavaşlama görülmüştür.
Büyüme oranın azalmasına temel gerekçe olarak, ABD ve Avrupa ekonomilerindeki daralmanın imalat sektörünü olumsuz yönde etkilemesi gösterilmektedir. Ülkeden ABD’ye ve Avrupa'ya yapılan ihracatın azalması sonucunda bazı iş yerleri kapanmak zorunda kalmış, bununla birlikte, Çin'de iç tüketimin artışını sürdürmesi nedeniyle ekonomi hızlı büyümesine devam etmiştir.
Ülkedeki şehirli nüfus içinde kayıtlı işsiz sayısı Haziran ayı sonu itibariyle 8 milyon 350 bin, işsizlik oranı ise %4 olarak açıklanmıştır. 2008 yılının ilk yarısında 6 milyon 400 bin kişiye iş sağlayan Çin’in istihdamı geçen yılın aynı dönemine göre 110 bin kişi yükseliş göstermiş, şehirli vatandaşların kişi başına düşen gelirinde %14,4'lük, köylü nüfusun kişi başına düşen net nakit gelirinde ise %19,8'lik artış görülmüştür.
Yüksek hızlı büyüme nedeniyle, 2003 yılından itibaren uygulanmakta olan istikrarlı para politikası ve 2007 yılında artmaya başlayan enflasyonla birlikte gündeme gelen sıkı para politikası uygulamaları, merkezi hükümetin ekonominin daha sağlıklı gelişmesini sağlamak için aldığı önemli bir karar şeklinde ifade edilmekte ve bu kararın enflasyonist büyüme problemi ile karşı karşıya kalınmasını engelleyecek bir araç olacağı ifade edilmektedir.
Çin'deki Tüketici Fiyatları Endeksi'nde (TÜFE) 2007 Ağustos ayından bu yana üst üste beş ay yüzde 6'dan fazla artış görülmesi üzerine, Çin Hükümeti temel mal fiyatlarının kontrolü yolunda karar almış bulunmaktadır. 2008 yılı Haziran ayında TÜFE, geçen yılın aynı dönemine göre %7,1 oranında artmış, Mayıs ayına göre ise %0,2 oranında düşmüştür.
2007 yılı itibariyle Çin'in döviz rezervleri, 2006 yılına oranla %43 artarak 1 trilyon 530 milyar $’a ulaşmıştır. 2007 yılının tamamında Çin'in döviz rezervi, 461 milyar 900 milyon $ artış kaydetmiştir. 2008 yılının Haziran ayı sonu itibarıyla ise döviz rezervi 1 trilyon 909 milyar dolara ulaşmıştır. Çin'de döviz rezervi sürekli artarken, döviz yatırım yollarının genişletilmesine ve dövize yönelik yönetimin güçlendirilmesine çalışıldığı ve böylece artan nakit rezervin ekonomiyi ısıtmasının önüne geçilmesine çaba sarfedildiği bilinmektedir.
Çin, halen Amerika Birleşik Devletleri, Japonya ve Almanya'nın ardından dünyanın en büyük dördüncü ekonomisi durumunu korumaktadır. Bununla birlikte, Çin'in bu yıl Almanya'yı geride bırakarak dünyanın en büyük üçüncü ekonomisi haline geleceği öngörüleri yoğunluk kazanmıştır.
Bazı uzmanlar Çin ekonomisinin bu yıl da %10'un üzerinde büyüyeceğini, 2009'da ise büyümenin %9,5'e düşeceğini tahmin etmektedir.
YABANCI SERMAYE
Çin Ticaret Bakanlığı'nca yayımlanan istatistiklere göre, 2007 yılı itibariyle Çin'de fiilen kullanılan yabancı sermaye miktarı 82 milyar $’ı bularak, bir önceki yıla göre %14 oranında artış kaydetmiştir. Bunlar arasında, finans dışı alanlarda fiilen kullanılan yabancı sermaye miktarı 74,8 milyar $’a ulaşarak, bir önceki yıla göre %14 oranında artmış bulunmaktadır. Bununla birlikte, istatistiklere göre, ülkede yeni kurulan yabancı sermayeli işletmelerin sayısı 38 bini bularak, bir önceki yıla göre %9'luk bir düşüş yaşanmıştır.
Çin, yabancı yatırımları yüksek ve yeni teknoloji ile ileri imalat ve çevre koruma sektörlerine yönlendirmeyi hedeflemektedir. Enerji ve kaynak tüketimi yüksek, kirliliği fazla olan sektörlere yönelik yabancı yatırımların yasaklanması, aynı zamanda çok uluslu şirketlerin Çin'de Ar-Ge merkezleri kurmalarının teşvik edilmesi gündemdedir.
Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı tarafından açıklanan 2007 Dünya Yatırım Raporu'na göre, 2007’de Çin, değerlendirdiği yabancı doğrudan yatırımlar bakımından dünyada beşinci sırada yer almıştır. Çin, 2007 yılında toplam 67,3 milyar $ doğrudan yabancı yatırımla ABD’den sonra dünyanın en yoğun ilgi gören yatırım ülkesi olmuştur.
DIŞ TİCARET
2008 yılının ilk yarısında Çin’in gerçekleştirdiği ihracat %22 artış ile 666 milyar 600 milyon $’a ulaşmış ancak artış hızı geçen yılın aynı dönemine göre 5,7 puan yavaşlamıştır. Aynı dönemde ithalat hacmi ise %30,6 artarak 560 milyar $’a yükselmiştir.
2008 yılının ilk yarısında Çin’in dış ticaret hacmi geçen yılın aynı dönemine göre %25,7 oranında artarak 1 trilyon 225 milyar $’ı aşmış, ticaret fazlası ise %11,8 oranında azalarak 99 milyar $’a gerilemiştir.
Söz konusu dönemde, Çin'deki işletmelerin, gelişmekte olan ülkelerdeki pazarlarını geliştirmek yoluyla, ABD ve Avrupa ülkelerinde bulunan pazarlardaki kayıpları belli ölçüde giderdiği, bunun yanı sıra Çin'in Brezilya'ya yönelik ihracatının %86, Hindistan'a ihracatının %53, Rusya'ya ihracatının %32 ve Güneydoğu Asya Ülkeler Birliği'ne (ASEAN) ihracatının ise %30 artarak, gelişmiş ülkelere yönelik ihracatındaki artış hızının aşıldığı gözlenmiştir. Ayrıca, ileri teknolojik teçhizatlar ve kaynak nitelikli ürünlerin ithalatının sürekli artması sonucunda aşırı ticaret fazlası da önemli ölçüde dengelenmektedir.
Çin'in başlıca ticaret ortaklarıyla yaptığı ikili ticarette Avrupa Birliği bu yılın ilk yarısında Çin'in en büyük ticaret ortağı haline gelmiş, ayrıca, ihracat malları arasında en yüksek artış eğilimi elektrikli makine ürünlerinde görülmüştür. Diğer taraftan, kirliliği ve enerji tüketimi yüksek bazı ürünler başta olmak üzere, emek-yoğun sektörlerin ihracatında düşüş meydana gelmiştir. Bu gelişme, makro ayarlama politikasının başarılı sonuçları olduğu şeklinde yorumlanmaktadır.
Dünya konjonktürü kapsamında ham madde fiyatlarında görülen hızlı artışlar nedeniyle, ihracata dönük üretim yapan Çin işletmelerinin maliyetleri artmakta olduğundan, özellikle ABD’deki kredi krizinin tetiklediği dış talepteki azalma da dikkate alındığında, ihracat yapan Çinli işletmelerin ve özellikle küçük ve orta ölçekli işletmelerin daha önce hiç görülmemiş sıkıntılarla karşılaştığı ifade edilmektedir.
Son 5 yıl içinde Çin dış ticaretinin gelişimi incelendiğinde, özellikle 2004 yılından sonra ihracatın azalan bir artış hızı ile sürekli yükseldiği, ithalatın ise yine 2004 yılından sonra artan bir oranla istikrarlı bir şekilde büyümeye devam ettiği görülmektedir
Tablo 1. ÇHC Genel Dış Ticareti (milyar $)
|
|
|
2003 |
2004 |
2005 |
2006 |
2007 |
|
İhracat |
Değer $ |
438,2 |
593,3 |
762,0 |
968,9 |
1.217,8 |
|
Değişim (%) |
34,6 |
35,4 |
28,4 |
27,2 |
25,7 |
|
|
İthalat |
Değer $ |
412,8 |
561,2 |
660,0 |
791,5 |
955,9 |
|
Değişim (%) |
39,8 |
35,9 |
17,6 |
19,9 |
20,8 |
|
|
Dış Ticaret Farkı |
Değer $ |
25,4 |
32,1 |
102,0 |
177,4 |
261,9 |
|
Değişim (%) |
-16,4 |
26,4 |
217,8 |
73,9 |
47,6 |
|
|
Dış Ticaret Hacmi |
Değer $ |
851,0 |
1.154,5 |
1.422,0 |
1.760,4 |
2.173,7 |
|
Değişim (%) |
37,1 |
35,7 |
23,2 |
23,8 |
23,5 |
Kaynak: Birleşmiş Milletler İstatistik Bölümü
2006 yılında 968,9 milyar $ ile Almanya ve A.B.D.’den sonra dünyanın 3. büyük ihracatçısı olan ÇHC, 2007 yılında genel ihracatını %25,7 artışla 1.217,8 milyar $’a yükseltmiş ve A.B.D.’yi geride bırakarak 2. konuma yerleşmiştir. 2006 yılında ÇHC’nin en çok ihracat yaptığı ülkelerin başında gelen A.B.D., Hong Kong ve Japonya 2007 yılında da konumlarını korumuştur.
2006 yılında 791,5 milyar $ ile A.B.D. ve Almanya’dan sonra dünyanın 3. büyük ithalatçısı olan ÇHC’nin, 2007 yılında genel ithalatı %20,8 artarak 955,9 milyar $’a yükseltmiş ve dünya sıralamasında yeri değişmemiştir. 2006 yılında ÇHC’nin en önemli ithalat partnerleri olan Japonya, G. Kore ve Diğer Asya Ülkelerinin sıralaması 2007 yılında da aynı kalmıştır.
2007 yılında Çin'in dış ticaret hacmi, 2,17 trilyon $ ile ilk kez 2 trilyon sınırını aşmış bulunmaktadır. Bu değer, bir önceki yıla göre %23,5 oranında bir artışa karşılık gelmektedir. 2007 yılında sağlanan dış ticaret fazlası ise 260 milyar $’ı geçmiştir. 2006 yılında Çin'in ticaret fazlası, 2005 yılına göre %73,9 artarak, 177,4 milyar $’ı bulmuş iken 2007 yılında ticaret fazlası, %47,6 artışla 261,9 milyar $ seviyesinde gerçekleşmiş ve ticaret fazlasındaki artış eğilimi düşüş göstermiştir.
Çin hükümeti, ticaret fazlasının aşırı hızla artmasını önlemek için ithal malların vergi iadesini azaltma, bazı ihraç ürünlerine ihracat vergisi uygulama, pek çok ürünün ihracatındaki KDV iadesi oranlarını azaltma veya tamamen kaldırma ve yüksek enerji tüketen ürünlerin üretimini sınırlama gibi önlemler almıştır. Hükümetin aldığı önlemlerin etkisi ile ticaret fazlasındaki artış hızının yavaşladığı görülmektedir. Çin, dış ticaretinin dengeli şekilde gelişmesini sağlamak için dışa açılan büyük bir pazar olarak daha çok ülke ve bölgeden mal ithal etmeyi hedeflemektedir.
ÇHC’nin 2007 yılı ihracatında başlıca kalemler incelendiğinde, ilk sırada “elektrikli makinelerin”, ikinci sırada ise yine “genel makine ve aksamlarının” yer aldığı görülmektedir. Bu iki fasılın toplam ihracat içindeki payı 2007 yılında %43’ü geçmiştir. Önemli mal grupları arasında, 2006 yılına göre ihracatı en çok yükselen kalem ise %59 artış oranı ile “demir ve çelik” olmuştur.
Tablo 2. ÇHC İhracatında Başlıca Fasıllar (2007 yılına göre değer bazında sıralı)
|
SIRA |
GTİP |
GTİP AÇIKLAMASI |
2006 $ |
2007 $ |
Değişim (%) |
|
1 |
85 |
ELEKTRİKLİ MAKİNA VE CİHAZLAR,AKSAM VE PARÇALARI |
227.476.356.043 |
300.263.353.872 |
32,00 |
|
2 |
84 |
NÜKLEER REAKTÖRLER, KAZAN; MAKİNA VE CİHAZLAR, ALETLER,PARÇALARI |
186.569.168.838 |
228.551.813.526 |
22,50 |
|
3 |
61 |
ÖRME GİYİM EŞYASI VE AKSESUARLARI |
44.900.426.797 |
61.326.006.525 |
36,58 |
|
4 |
62 |
ÖRÜLMEMİŞ GİYİM EŞYASI VE AKSESUARLARI |
43.720.321.656 |
47.315.655.617 |
8,22 |
|
5 |
72 |
DEMİR VE ÇELİK |
25.131.810.490 |
39.942.540.468 |
58,93 |
|
6 |
90 |
OPTİK,FOTOĞRAF,SİNEMA,ÖLÇÜ,KONTROL, AYAR CİHAZLARI,TIBBİ ALET. |
32.610.361.145 |
37.061.719.563 |
13,65 |
|
7 |
73 |
DEMİR VEYA ÇELİKTEN EŞYA |
26.784.042.499 |
36.677.846.814 |
36,94 |
|
8 |
94 |
MOBİLYALAR, AYDINLATMA, REKLAM LAMBALARI, PREFABRİK YAPILAR |
27.955.148.343 |
35.942.020.095 |
28,57 |
|
9 |
87 |
MOTORLU KARA TAŞITLARI, TRAKTÖR, BİSİKLET, MOTOSİKLET VE DİĞER |
22.373.090.264 |
31.803.561.481 |
42,15 |
|
10 |
95 |
OYUNCAKLAR, OYUN VE SPOR MALZEMELERİ, AKSAM VE PARÇALARI |
22.637.391.806 |
27.105.186.795 |
19,74 |
|
|
|
DİĞERLERİ |
308.777.483.132 |
371.786.030.240 |
20,41 |
|
|
|
TOPLAM |
968.935.601.013 |
1.217.775.734.996 |
25,68 |
Kaynak:Birleşmiş Milletler İstatistik Bölümü
2007 yılı ihracatında olduğu gibi ÇHC’nin ithalatında da büyük paya sahip kalemlerin başında “elektrikli makineler” ile “genel makine ve aksamlarının” yer aldığı görülmektedir. Bu iki fasılın toplam ithalat içindeki payı 2007 yılında %40’a yaklaşmıştır. Önemli mal grupları arasında, 2006 yılına göre ithalatı en çok yükselen kalem ise %68 artış oranı ile “metal cevherleri, cüruf ve kül” olmuştur.
Bu verilerden anlaşılacağı üzere ÇHC’nin, dış ticaretinin temelinde makine ve aksamları sektörü yer almaktadır.
Tablo 3. ÇHC İthalatında Başlıca Fasıllar (2007 yılına göre değer bazında sıralı)
|
SIRA |
GTİP |
GTİP AÇIKLAMASI |
2006 $ |
2007 $ |
Değişim (%) |
|
1 |
85 |
ELEKTRİKLİ MAKİNA VE CİHAZLAR, AKSAM VE PARÇALARI |
218.965.742.941 |
256.828.996.995 |
17,29 |
|
2 |
84 |
NÜKLEER REAKTÖRLER, KAZAN;MAKİNA VE CİHAZLAR,ALETLER,PARÇALARI |
109.122.425.442 |
124.174.119.646 |
13,79 |
|
3 |
27 |
MİNERAL YAKITLAR, MİNERAL YAĞLAR VE MÜSTAHSALLARI,MUMLAR |
89.098.434.910 |
104.986.104.873 |
17,83 |
|
4 |
90 |
OPTİK,FOTOĞRAF,SİNEMA,ÖLÇÜ,KONTROL,AYAR CİHAZLARI,TIBBİ ALET. |
58.859.708.831 |
69.534.515.724 |
18,14 |
|
5 |
26 |
METAL CEVHERLERİ, CÜRUF VE KÜL |
32.164.433.175 |
54.049.919.967 |
68,04 |
|
6 |
39 |
PLASTİK VE PLASTİKTEN MAMUL EŞYA |
37.832.891.786 |
45.323.375.092 |
19,80 |
|
7 |
29 |
ORGANİK KİMYASAL MÜSTAHSALLAR |
29.859.484.104 |
38.426.012.790 |
28,69 |
|
8 |
74 |
BAKIR VE BAKIRDAN EŞYA |
17.186.657.928 |
27.165.561.159 |
58,06 |
|
9 |
72 |
DEMİR VE ÇELİK |
20.035.923.739 |
23.015.410.799 |
14,87 |
|
10 |
87 |
MOTORLU KARA TAŞITLARI, TRAKTÖR, BİSİKLET, MOTOSİKLET VE DİĞER |
17.051.798.462 |
22.133.090.117 |
29,80 |
|
|
|
DİĞERLERİ |
161.283.366.532 |
190.318.761.536 |
18,00 |
|
|
|
TOPLAM |
791.460.867.850 |
955.955.868.698 |
20,78 |
Kaynak:Birleşmiş Milletler İstatistik Bölümü
ÇİN MAKİNE DIŞ TİCARETİ
2006 yılında gerçekleştirdiği 186,6 milyar $ ihracat ile makine ve aksamları ihraç eden ülkeler arasında Almanya’dan sonra 2. sırada yer alan ÇHC, bu değeri 2007 yılında %22,5 artırarak 228,6 milyar $’a yükseltmiş ve dünya sıralamasındaki yerini korumuştur.
2007 yılında Almanya, makine ve aksamları ihracatını %13,8, A.B.D. %9 artırabilirken, Çin %22,5 artırmıştır. Diğer taraftan, Çin’in ihracatının artış hızının her geçen yıl azaldığı izlenmektedir.
2006 yılında 1,52 trilyon $ olan dünya makine ve aksamları toplam ihracatı, 2007 yılında 1,65 trilyon $’a yükselmiştir. 2006 yılında dünya makine ve aksamları ihracatından %12,3 pay alan ÇHC’nin, 2007 yılında payını %13,8’e yükseltmesi dikkat çekicidir.
2006 yılında 109,1 milyar $ değerinde makine ve aksamları ithal eden ÇHC, bu değeri %13,8 oranında artırarak 2007 yılında 124,2 milyar $’a yükseltmiştir. 2006 ve 2007 yıllarında A.B.D. ve Almanya’dan sonra ÇHC dünyanın 3.büyük makine ve aksamları ithalatçısı ünvanını korumuştur.
Dünyanın en büyük makine ve aksamları ithalatçısı olan A.B.D. 2007 yılında ithalatını % 2,5, ikinci büyük Almanya % 8,5 artırırken Çin, ithalatını %13,8 oranında yükseltmiştir.
Tablo 4. ÇHC Makine ve Aksamları Dış Ticareti (84. fasıl-milyar $)
|
|
|
2003 |
2004 |
2005 |
2006 |
2007 |
|
İhracat |
Değer $ |
83,4 |
118,1 |
149,7 |
186,6 |
228,6 |
|
Değişim (%) |
64,1 |
41,7 |
26,7 |
24,6 |
22,5 |
|
|
İthalat |
Değer $ |
71,5 |
91,6 |
96,3 |
109,1 |
124,2 |
|
Değişim (%) |
37,1 |
28,1 |
5,1 |
13,3 |
13,8 |
|
|
Dış Ticaret Farkı |
Değer $ |
11,9 |
26,5 |
53,4 |
77,4 |
104,4 |
|
Değişim (%) |
989,5 |
123,2 |
101,3 |
45,0 |
34,8 |
|
|
Dış Ticaret Hacmi |
Değer $ |
154,9 |
209,7 |
246,0 |
295,7 |
352,7 |
|
Değişim (%) |
50,4 |
35,4 |
17,3 |
20,2 |
19,3 |
Kaynak: Birleşmiş Milletler İstatistik Bölümü
Makine ve aksamları göz önüne alındığında, 2003 yılından itibaren sürekli olarak dış ticaret fazlası veren Çin’in dış ticaret hacmi %19,3 artış ile 2007 yılında 352,7 milyar $’a ulaşmıştır. Ancak, dış ticaret farkının artış hızının azaldığı dikkat çekmektedir.
Tablo 5. ÇHC'nin Makine ve Aksamları İhracatında Önemli Alt Gruplar (2007 Değerlerine Göre Sıralı-$)
|
SIRA |
GTİP |
GTİP TANIMI |
2006 |
2007 |
Değişim (%) |
|
1 |
8471 |
OTOMATIK BILGI ISLEM MAKINELERI, ÜNITELERI |
93.017.369.550 |
112.243.668.622 |
20,7 |
|
2 |
8473 |
YAZI, HESAP, MUHASEBE, BILGI ISLEM, BÜRO IÇIN DIGER MAKINE VE CIHAZLARIN AKSAMI |
33.033.210.395 |
32.738.833.781 |
-0,9 |
|
3 |
8443 |
MATBAACILIGA MAHSUS BASKI MAKINELERI, YARDIMCI MAKINELER |
402.739.839 |
18.725.428.063 |
4.549,5 |
|
4 |
8415 |
KLIMA CIHAZLARI-VANTILATÖRLÜ, ISI, NEM DEGISTIRME TERTIBATLI |
5.710.192.237 |
8.219.675.123 |
43,9 |
|
5 |
8481 |
MUSLUKÇU, BORUCU ESYASI-BASINÇ DÜSÜRÜCÜ, TERMOSTATIK VALF DAHIL |
5.712.683.430 |
8.049.183.278 |
40,9 |
|
6 |
8414 |
HAVA-VAKUM POMPASI, HAVA/GAZ KOMPRESÖRÜ, VANTILATÖR, ASPIRATÖR |
4.597.472.486 |
5.842.689.499 |
27,1 |
|
7 |
8467 |
EL ILE KULLANILAN PNÖMATIK/MOTORLU ALETLER |
4.020.410.016 |
4.934.736.580 |
22,7 |
|
8 |
8418 |
BUZDOLAPLARI, DONDURUCULAR, SOGUTUCULAR, ISI POMPALARI |
3.637.863.923 |
4.911.431.433 |
35,0 |
|
9 |
8431 |
AGIR IS MAKINE VE CIHAZLARININ AKSAMI, PARÇALARI |
2.333.353.837 |
3.484.669.932 |
49,3 |
|
10 |
8413 |
SIVILAR IÇIN POMPALAR, SIVI ELEVATÖRLERI |
1.873.670.989 |
2.488.364.196 |
32,8 |
|
11 |
8426 |
GEMI VINÇLERI, MAÇUNALAR, HALATLI VINÇLER, DÖNER KÖPRÜLER |
1.705.216.521 |
2.423.727.140 |
42,1 |
|
12 |
8482 |
HER NEVI RULMANLAR |
1.583.640.267 |
2.079.223.795 |
31,3 |
|
13 |
8483 |
TRANSMISYON MILLERI, KRANKLAR, YATAK KOVANLARI, DISLILER, ÇARKLAR |
1.450.775.526 |
1.974.241.885 |
36,1 |
|
14 |
8479 |
KENDINE ÖZGÜ FONKSIYONLU MAKINE VE CIHAZLAR |
1.065.080.983 |
1.895.797.361 |
78,0 |
|
15 |
8450 |
ÇAMASIR YIKAMA MAKINELERI |
1.501.280.001 |
1.848.356.130 |
23,1 |
|
16 |
8429 |
DOZERLER, GREYDER, SKREYPER, EKSKAVATÖR, KÜREYICI, YÜKLEYICI VB. |
1.010.284.921 |
1.843.119.113 |
82,4 |
|
17 |
8409 |
IÇTEN YANMALI, PISTONLU MOTORLARIN AKSAM-PARÇALARI |
1.120.242.938 |
1.668.069.402 |
48,9 |
|
18 |
8430 |
TOPRAK, MADEN, CEVHERI TASIMA, AYIRMA, SEÇME VB. IS MAKINELERI |
1.302.015.892 |
1.583.302.263 |
21,6 |
|
19 |
8407 |
ALTERNATIF-ROTATIF KIVILCIM ATESLEMELI, IÇTEN YANMALI MOTORLAR |
1.054.236.762 |
1.540.157.163 |
46,1 |
|
20 |
8424 |
SIVI, TOZLARI PÜSKÜRTMEYE, DAGITMAYA MAHSUS MEKANIK CIHAZLAR |
1.067.251.170 |
1.492.483.739 |
39,8 |
Kaynak: Birleşmiş Milletler İstatistik Bölümü
84. fasıl itibarıyla 2007 yılında ÇHC’nin makine ve aksamları ihracatının %95’ini oluşturan kalemler arasında en çok artış gösterenler ise sırasıyla;
8443 G.T.İ.P. no’lu “matbaacılığa mahsus baskı makineleri, yardımcı makineler” (% 4.549,5)
8429 G.T.İ.P. no’lu “dozerler, greyder, skreyper, ekskavatör, küreyici, yükleyici vb.”(%82,4)
8479 G.T.İ.P. no’lu “kendine özgü fonksiyonlu makine ve cihazlar” (%78,0) olmuştur.
Tablo 6. ÇHC'nin Makine ve Aksamları İthalatında Önemli Alt Gruplar (2007 Değerlerine Göre Sıralı-$)
|
SIRA |
GTİP |
GTİP AÇIKLAMASI |
2006 |
2007 |
Değişim (%) |
|
1 |
8471 |
OTOMATIK BILGI ISLEM MAKINELERI, ÜNITELERI |
19.924.550.836 |
21.229.152.246 |
6,5 |
|
2 |
8473 |
YAZI, HESAP, MUHASEBE, BILGI ISLEM, BÜRO IÇIN DIGER MAKINE VE CIHAZLARIN AKSAMI |
19.142.440.908 |
17.477.090.020 |
-8,7 |
|
3 |
8479 |
KENDINE ÖZGÜ FONKSIYONLU MAKINE VE CIHAZLAR |
9.905.791.938 |
13.436.476.217 |
35,6 |
|
4 |
8443 |
MATBAACILIGA MAHSUS BASKI MAKINELERI, YARDIMCI MAKINELER |
1.480.509.030 |
7.633.016.851 |
415,6 |
|
5 |
8414 |
HAVA-VAKUM POMPASI, HAVA/GAZ KOMPRESÖRÜ, VANTILATÖR, ASPIRATÖR |
4.009.633.289 |
3.952.729.654 |
-1,4 |
|
6 |
8481 |
MUSLUKÇU, BORUCU ESYASI-BASINÇ DÜSÜRÜCÜ, TERMOSTATIK VALF DAHIL |
3.418.775.342 |
3.743.786.970 |
9,5 |
|
7 |
8483 |
TRANSMISYON MILLERI, KRANKLAR, YATAK KOVANLARI, DISLILER, ÇARKLAR |
2.310.707.205 |
3.133.662.426 |
35,6 |
|
8 |
8477 |
KAUÇUK, PLASTIK ESYA IMAL VE ISLEME MAKINE VE CIHAZLARI |
2.451.359.141 |
2.561.956.163 |
4,5 |
|
9 |
8413 |
SIVILAR IÇIN POMPALAR, SIVI ELEVATÖRLERI |
1.952.243.673 |
2.494.239.434 |
27,8 |
|
10 |
8408 |
DIZEL, YARI DIZEL MOTORLAR (HAVA BASINCI ILE ATESLENEN, PISTONLU) |
1.484.008.401 |
2.423.990.752 |
63,3 |
|
11 |
8421 |
SANTRIFÜJLE ÇALISAN KURUTMA, FILTRE, ARITMA CIHAZLARI |
2.096.112.170 |
2.272.133.735 |
8,4 |
|
12 |
8409 |
IÇTEN YANMALI, PISTONLU MOTORLARIN AKSAM-PARÇALARI |
1.928.286.005 |
2.149.979.302 |
11,5 |
|
13 |
8482 |
HER NEVI RULMANLAR |
1.671.295.771 |
2.112.023.389 |
26,4 |
|
14 |
8419 |
ISI DEGISIKLIGI YÖNTEMI ILE MADDELERI ISLEMEK IÇIN CIHAZLAR |
1.995.289.736 |
2.010.355.123 |
0,8 |
|
15 |
8431 |
AGIR IS MAKINE VE CIHAZLARININ AKSAMI, PARÇALARI |
1.392.455.029 |
1.945.441.846 |
39,7 |
|
16 |
8457 |
METAL ISLEMEYE MAHSUS ISLEME MERKEZLERI, ISTASYONLU TEZGAHLAR |
1.719.135.496 |
1.827.879.082 |
6,3 |
|
17 |
8462 |
METALLERI DÖVME, ISLEME, KESME, SATAFLAMA PRESLERI, MAKINELERI |
1.565.306.350 |
1.634.556.379 |
4,4 |
|
18 |
8429 |
DOZERLER, GREYDER, SKREYPER, EKSKAVATÖR, KÜREYICI, YÜKLEYICI VB. |
1.257.055.943 |
1.557.573.686 |
23,9 |
|
19 |
8411 |
TURBOJETLER, TURBO-PROPELLER, DIGER GAZ TÜRBINLERI |
1.601.558.961 |
1.536.440.229 |
-4,1 |
|
20 |
8407 |
ALTERNATIF-ROTATIF KIVILCIM ATESLEMELI, IÇTEN YANMALI MOTORLAR |
1.157.631.232 |
1.352.574.173 |
16,8 |
Kaynak:Birleşmiş Milletler İstatistik Bölümü
Tablo 7. 2007 yılında ÇHC'nin Makine ve Aksamları İthalatının %95’ini oluşturan kalemler arasında en çok artış gösterenler ($)
|
SIRA |
GTİP |
GTİP AÇIKLAMASI |
2006 |
2007 |
Değişim (%) |
|
1 |
8443 |
MATBAACILIGA MAHSUS BASKI MAKINELERI, YARDIMCI MAKINELER |
1.480.509.030 |
7.633.016.851 |
415,6 |
|
2 |
8408 |
DIZEL, YARI DIZEL MOTORLAR (HAVA BASINCI ILE ATESLENEN, PISTONLU) |
1.484.008.401 |
2.423.990.752 |
63,3 |
|
3 |
8485 |
84.FASILIN BAŞKA POZİSYONLARINDA YER ALMAYAN MAKİNELERİN AKS. VE PARÇALARI |
325.448.035 |
486.688.349 |
49,5 |
|
4 |
8412 |
DIGER MOTORLAR VE KUVVET ÜRETEN MAKINELER |
875.441.259 |
1.267.773.708 |
44,8 |
|
5 |
8430 |
TOPRAK, MADEN, CEVHERI TASIMA, AYIRMA, SEÇME VB. IS MAKINELERI |
405.442.822 |
578.254.299 |
42,6 |
|
6 |
8431 |
AGIR IS MAKINE VE CIHAZLARININ AKSAMI, PARÇALARI |
1.392.455.029 |
1.945.441.846 |
39,7 |
|
7 |
8479 |
KENDINE ÖZGÜ FONKSIYONLU MAKINE VE CIHAZLAR |
9.905.791.938 |
13.436.476.217 |
35,6 |
|
8 |
8483 |
TRANSMISYON MILLERI, KRANKLAR, YATAK KOVANLARI, DISLILER, ÇARKLAR |
2.310.707.205 |
3.133.662.426 |
35,6 |
|
9 |
8439 |
KAGIT HAMURU, KAGIT, KARTON IMALINE MAHSUS MAKINE VE CIHAZLAR |
642.930.262 |
861.912.619 |
34,1 |
|
10 |
8413 |
SIVILAR IÇIN POMPALAR, SIVI ELEVATÖRLERI |
1.952.243.673 |
2.494.239.434 |
27,8 |
Kaynak: Birleşmiş Milletler İstatistik Bölümü
TÜRKİYE-ÇİN GENEL DIŞ TİCARETİ
2006 yılında Çin’e 693 milyon $ değerinde ürün ihraç eden Türkiye, bu değeri 2007 yılında %50 oranında artırarak 1.039 milyon $’a yükseltmiştir. Türkiye’nin Çin’den ithalatı ise 2007 yılında % 36,9 oranında artarak 13.234 milyon $ olmuştur.
2006 yılında 10.362 milyon olan dış ticaret hacmimiz 2007 yılında % 37,7 artmış ve 14.274 milyon $ olarak kaydedilmiştir. Sürekli olarak Çin lehine dış ticaret açığı veren Türkiye, 2007 yılında da bu süreci devam ettirmiş ve fark 12.195 milyon $’a ulaşmıştır. Diğer bir ifade ile Türkiye’nin dış ticaret açığının yaklaşık %20'si Çin'den kaynaklanmıştır.
Tablo 8. Türkiye - ÇHC Genel Dış Ticareti ($)
|
|
|
2003 |
2004 |
2005 |
2006 |
2007 |
|
İhracat |
Değer $ |
504.625.797 |
391.585.394 |
549.763.633 |
693.037.514 |
1.039.523.082 |
|
Değişim (%) |
88,1 |
-22,4 |
40,4 |
26,1 |
50,0 |
|
|
İthalat |
Değer $ |
2.610.298.044 |
4.476.077.424 |
6.885.399.526 |
9.669.110.140 |
13.234.091.842 |
|
Değişim (%) |
90,8 |
71,5 |
53,8 |
40,4 |
36,9 |
|
|
Dış Ticaret Farkı |
Değer $ |
-2.105.672.247 |
-4.084.492.030 |
-6.335.635.893 |
-8.976.072.626 |
-12.194.568.760 |
|
Değişim (%) |
91,4 |
94,0 |
55,1 |
41,7 |
35,9 |
|
|
Dış Ticaret Hacmi |
Değer $ |
3.114.923.841 |
4.867.662.818 |
7.435.163.159 |
10.362.147.654 |
14.273.614.924 |
|
Değişim (%) |
90,3 |
56,3 |
52,7 |
39,4 |
37,7 |
Kaynak:TÜİK verileri
Tablo 9. Türkiye’nin ÇHC’ne İhracatında Başlıca Fasıllar (2007 yılına göre değer bazında sıralı-$)
|
SIRA |
GTİP |
GTİP AÇIKLAMASI |
2006 |
2007 |
Değişim (%) |
|
1 |
26 |
METAL CEVHERLERİ,CÜRUF VE KÜL |
117.028.817 |
356.990.456 |
205,04 |
|
2 |
25 |
TUZ, KÜKÜRT,TOPRAK VE TAŞLAR,ALÇILAR VE ÇİMENTO |
187.833.309 |
270.660.234 |
44,10 |
|
3 |
28 |
İNORGANİK KİMYASAL MÜSTAHSALLAR, ORGANİK, İNORGANİK BİLEŞİKLER |
87.234.939 |
80.142.173 |
-8,13 |
|
4 |
84 |
NÜKLEER REAKTÖRLER,KAZAN;MAKİNA VE CİHAZLAR, ALETLER,PARÇALARI |
34.109.452 |
60.272.904 |
76,70 |
|
5 |
74 |
BAKIR VE BAKIRDAN EŞYA |
48.539.522 |
28.922.064 |
-40,42 |
|
6 |
72 |
DEMİR VE ÇELİK |
4.515.897 |
27.565.569 |
510,41 |
|
7 |
55 |
SENTETİK VE SUNİ DEVAMSIZ LİFLER |
28.589.001 |
27.479.418 |
-3,88 |
|
8 |
87 |
MOTORLU KARA TAŞITLARI, TRAKTÖR, BİSİKLET, MOTOSİKLET VE DİĞER |
45.551.043 |
23.326.949 |
-48,79 |
|
9 |
51 |
YÜN,KIL,AT KILI;BUNLARIN İPLİK VE DOKUMALARI |
7.846.719 |
17.268.913 |
120,08 |
|
10 |
32 |
DEBAGAT VE BOYACILIKTA KULLANILAN HÜLASA,BOYA,MACUN,SAKIZLAR |
12.830.210 |
15.972.219 |
24,49 |
|
|
|
DİĞERLERİ |
118.958.605 |
130.922.183 |
10,06 |
|
|
|
TOPLAM |
693.037.514 |
1.039.523.082 |
50,00 |
Kaynak:TÜİK verileri
2007 yılında Türkiye’nin ÇHC’ne ihracatında en büyük paya sahip ilk üç fasıl sırasıyla;
26 G.T.İ.P. no’lu “metal cevherleri,cüruf ve kül” (357 milyon $)
25 G.T.İ.P. no’lu “tuz, kükürt,toprak ve taşlar,alçılar ve çimento” (270,7 milyon $)
28 G.T.İ.P. no’lu “inorganik kimyasal müstahsallar, organik, inorganik bileşikler” (80,1 milyon $) olmuştur.
2007 yılında Türkiye’nin Çin’e gerçekleştirdiği toplam ihracatın %95’ini oluşturan kalemler arasında en çok artış gözlenen fasıllar ise sırasıyla;
72 G.T.İ.P. no’lu “demir ve çelik” (%510,41)
26 G.T.İ.P. no’lu “metal cevherleri,cüruf ve kül” (%205,04)
51 G.T.İ.P. no’lu “yün, kıl, at kılı;bunların iplik ve dokumaları” (%120,08) olmuştur.
Tablo 10. Türkiye’nin ÇHC’den İthalatında Başlıca Fasıllar (2007 yılına göre değer bazında sıralı-$)
|
SIRA |
GTİP |
GTİP TANIMI |
2006 |
2007 |
Değişim (%) |
|
1 |
85 |
ELEKTRİKLİ MAKİNA VE CİHAZLAR, AKSAM VE PARÇALARI |
1.996.250.458 |
3.228.064.701 |
62 |
|
2 |
84 |
NÜKLEER REAKTÖRLER,KAZAN;MAKİNA VE CİHAZLAR,ALETLER,PARÇALARI |
2.318.082.949 |
2.938.280.609 |
27 |
|
3 |
72 |
DEMİR VE ÇELİK |
192.578.571 |
487.580.372 |
153 |
|
4 |
54 |
DOKUMAYA ELVERİŞLİ SUNİ VE SENTETİK LİFLER |
206.474.948 |
442.304.958 |
114 |
|
5 |
55 |
SENTETİK VE SUNİ DEVAMSIZ LİFLER |
181.022.888 |
397.187.340 |
119 |
|
6 |
39 |
PLASTİK VE PLASTİKTEN MAMUL EŞYA |
353.970.985 |
393.116.180 |
11 |
|
7 |
42 |
DERİ EŞYA,SARACİYE EŞYASI,SEYAHAT EŞYASI,BAĞIRSAKTAN EŞYA |
266.582.028 |
342.886.308 |
29 |
|
8 |
94 |
MOBİLYALAR,AYDINLATMA,REKLAM LAMBALARI,PREFABRİK YAPILAR |
218.702.419 |
335.182.398 |
53 |
|
9 |
73 |
DEMİR VEYA ÇELİKTEN EŞYA |
190.298.394 |
315.086.954 |
66 |
|
10 |
95 |
OYUNCAKLAR,OYUN VE SPOR MALZEMELERİ,AKSAM VE PARÇALARI |
237.658.947 |
298.854.118 |
26 |
|
|
|
DİĞERLERİ |
3.507.487.553 |
4.055.547.904 |
16 |
|
|
|
TOPLAM |
9.669.110.140 |
13.234.091.842 |
37 |
Kaynak:TÜİK verileri
2007 yılında Türkiye’nin ÇHC’den ithalatında en büyük paya sahip ilk üç fasıl sırasıyla;
85 G.T.İ.P. no’lu “elektrikli makina ve cihazlar, aksam ve parçaları” (3.228 milyon $)
84 G.T.İ.P. no’lu “nükleer reaktörler,kazan;makina ve cihazlar,aletler,parçaları” (2.938 milyon $)
72 G.T.İ.P. no’lu “demir ve çelik” (487,6 milyon $) olmuştur.
2007 yılında Türkiye’nin Çin’den gerçekleştirdiği toplam ithalatın %95’ini oluşturan kalemler arasında en çok artış gözlenen ilk üç fasıl ise sırasıyla;
72 G.T.İ.P. no’lu “demir ve çelik” (%153)
55 G.T.İ.P. no’lu “sentetik ve suni devamsız lifler” (%119)
54 G.T.İ.P. no’lu “dokumaya elverişli suni ve sentetik lifler” (%114)
TÜRKİYE-ÇİN MAKİNE DIŞ TİCARETİ
84. fasıl esas alındığında 2006 yılında 34,1 milyon $ ile Türkiye’nin ihracatında 38. sırada yer alan ÇHC, makine ve aksamları toplam ihracatımızın artış oranını 2 kat geçerek %76,7 artış ile 2007 yılında ülkemizden 60,3 milyon $ değerinde makine ve aksamları ithal etmiş ve 35. sıraya yükselmiştir. 2006 ve 2007 yıllarında Çin’e gerçekleştirilen makine ve aksamları ihracatımızın artış oranları, aynı ülkeye gerçekleştirilen genel ihracat artış oranımızı aşmıştır.
Diğer taraftan, dünya makine ithalatından büyük pay alan diğer ülkelere yaptığımız ihracat ile karşılaştırıldığında, Çin’e gerçekleştirilen makine ihracatımızın değer bazında düşük seviyede olduğu görülmektedir. 2007 yılı makine ve aksamları ihracatımızdan Almanya %17,2, A.B.D. % 4,2 pay alırken Çin sadece %0,69 pay almıştır.
2006 yılında 2.318 milyon $ ile Türkiye’nin makine ve aksamları ithalatında 3. sırada yer alan ÇHC, %26,8 oranında artış ile 2007 yılında ülkemize 2.938 milyon $ değerinde makine ve aksamları ihraç etmiş ve sıralamada konumunu korumuştur.
2006 yılına kadar, Çin’den makine ve aksamları ithalatımızın artış oranı, aynı ülke ile genel ithalat artış oranımızın üzerinde seyretmiş fakat bu durum 2007 yılında değişmiştir. Diğer taraftan, Çin’den makine ve aksamları ithalatımızın artış oranının hızının sürekli olarak azaldığı görülmektedir.
Tablo 11. 84. Fasıl İtibarıyla Türkiye-Çin Makine ve Aksamları Dış Ticareti ($)
|
|
|
2003 |
2004 |
2005 |
2006 |
2007 |
|
İhracat |
Değer $ |
10.607.809 |
16.318.226 |
22.726.166 |
34.109.452 |
60.272.904 |
|
Değişim (%) |
71,4 |
53,8 |
39,3 |
50,1 |
76,7 |
|
|
İthalat |
Değer $ |
596.111.310 |
1.039.183.820 |
1.650.181.402 |
2.318.082.949 |
2.938.280.609 |
|
Değişim (%) |
162,7 |
74,3 |
58,8 |
40,5 |
26,8 |
|
|
Dış Ticaret Farkı |
Değer $ |
-585.503.501 |
-1.022.865.594 |
-1.627.455.236 |
-2.283.973.497 |
-2.878.007.705 |
|
Değişim (%) |
165,3 |
74,7 |
59,1 |
40,3 |
26,0 |
|
|
Dış Ticaret Hacmi |
Değer $ |
606.719.119 |
1.055.502.046 |
1.672.907.568 |
2.352.192.401 |
2.998.553.513 |
|
Değişim (%) |
160,3 |
74,0 |
58,5 |
40,6 |
27,5 |
Kaynak:TÜİK verileri
2006 yılında 2.352 milyon $ olan makine ve aksamları dış ticaret hacmimiz 2007 yılında %27,5 artmış ve 2.998 milyon $ olarak kaydedilmiştir. Sürekli olarak Çin lehine dış ticaret açığı veren Türkiye, 2007 yılında da bu süreci devam ettirmiş ve fark 2.878 milyon $’a ulaşmıştır. Türkiye-Çin genel dış ticaret açığının yaklaşık %24’lük kısmı sadece 84. fasılda yer alan makine ve aksamlarından oluşmaktadır.
Çin’e gerçekleştirilen makine ve aksamları ihracatımızın artış hızının son birkaç yılda ithalat artış hızını geçmesi olumlu bir gelişme olarak değerlendirilmekle birlikte, 2007 yılı itibarıyla Türkiye’nin Çin’e gerçekleştirdiği makine ve aksamları ihracatının değerinin aynı yıl Çin’den gerçekleştirilen makine ithalatına oranının sadece %2’ye tekabül etmesi kat edilmesi gereken önemli bir yol olduğunu açık bir şekilde ortaya koymaktadır.
Tablo 12. 84.Fasıl İtibarıyla Çin Halk Cumhuriyeti'ne İhracatımızda İlk 20 Pozisyon (2007 yılına göre Sıralı-$)
|
SIRA |
GTİP |
GTİP AÇIKLAMASI |
2006 |
2007 |
Değişim (%) |
|
1 |
8409 |
IÇTEN YANMALI, PISTONLU MOTORLARIN AKSAM-PARÇALARI |
4.934.748 |
18.009.107 |
264,94 |
|
2 |
8479 |
KENDINE ÖZGÜ FONKSIYONLU MAKINE VE CIHAZLAR |
2.168.703 |
6.400.482 |
195,13 |
|
3 |
8425 |
PALANGA, VINÇ (BASAMAKLI HARIÇ) BUCURGAT, IRGAT, KRIKOLAR |
6.146.329 |
6.126.415 |
-0,32 |
|
4 |
8450 |
ÇAMASIR YIKAMA MAKINELERI |
2.147.608 |
4.286.497 |
99,59 |
|
5 |
8481 |
MUSLUKÇU, BORUCU ESYASI-BASINÇ DÜSÜRÜCÜ, TERMOSTATIK VALF DAHIL |
1.288.437 |
3.497.221 |
171,43 |
|
6 |
8403 |
BUHAR KAZANLARI DISINDA KALAN MERKEZI ISITMA KAZANLARI |
1.441.606 |
2.588.924 |
79,59 |
|
7 |
8480 |
METAL DÖKÜMÜ IÇIN KASALAR, PLAKALAR, KALIP MODELLERI |
4.841.577 |
2.166.826 |
-55,25 |
|
8 |
8412 |
DIGER MOTORLAR VE KUVVET ÜRETEN MAKINELER |
772.606 |
1.743.550 |
125,67 |
|
9 |
8445 |
LIFLERI HAZIRLAYAN, IPLIK ÜRETEN-HAZIRLAYAN MAKINELER |
79.187 |
1.672.811 |
2.012,48 |
|
10 |
8426 |
GEMI VINÇLERI, MAÇUNALAR, HALATLI VINÇLER, DÖNER KÖPRÜLER |
831.728 |
1.608.468 |
93,39 |
|
11 |
8418 |
BUZDOLAPLARI, DONDURUCULAR, SOGUTUCULAR, ISI POMPALARI |
141.205 |
1.372.298 |
871,85 |
|
12 |
8451 |
DOKUMA MADDELERINI YIKAMA, KURUTMA, ÜTÜLEME MAKINE VE CIHAZLARI |
539.449 |
1.316.326 |
144,01 |
|
13 |
8414 |
HAVA-VAKUM POMPASI, HAVA/GAZ KOMPRESÖRÜ, VANTILATÖR, ASPIRATÖR |
531.680 |
1.257.842 |
136,58 |
|
14 |
8413 |
SIVILAR IÇIN POMPALAR, SIVI ELEVATÖRLERI |
467.095 |
1.027.034 |
119,88 |
|
15 |
8422 |
YIKAMA, TEMIZLEME, KURUTMA, DOLDURMA VB. ISLER IÇIN MAKINE, CIHAZ |
109.757 |
848.893 |
673,43 |
|
16 |
8415 |
KLIMA CIHAZLARI-VANTILATÖRLÜ, ISI, NEM DEGISTIRME TERTIBATLI |
245.964 |
818.607 |
232,82 |
|
17 |
8471 |
OTOMATIK BILGI ISLEM MAKINELERI, ÜNITELERI |
900.189 |
790.652 |
-12,17 |
|
18 |
8447 |
ÖRGÜ TEZGAHLARI, GIPÜR, TÜL, DANTELA, FILE IMALI MAKINE, CIHAZLARI |
1.888.683 |
538.560 |
-71,48 |
|
19 |
8462 |
METALLERI DÖVME, ISLEME, KESME, SATAFLAMA PRESLERI, MAKINELERI |
101.791 |
499.901 |
391,11 |
|
20 |
8431 |
AGIR IS MAKINE VE CIHAZLARININ AKSAMI, PARÇALARI |
389.376 |
366.865 |
-5,78 |
|
|
|
DİĞERLERİ |
4.141.734 |
3.335.625 |
-19,46 |
|
|
|
TOPLAM |
34.109.452 |
60.272.904 |
76,70 |
Kaynak:TÜİK verileri
2007 yılında 84. fasıl itibarıyla Türkiye’nin ÇHC’ne makine ve aksamları ihracatında en büyük paya sahip ilk üç pozisyon sırasıyla;
8409 G.T.İ.P. no’lu “içten yanmalı, pistonlu motorların aksam-parçaları” (18 milyon $)
8479 G.T.İ.P. no’lu “kendine özgü fonksiyonlu makine ve cihazlar” (6,4 milyon $)
8425 G.T.İ.P. no’lu “palanga, vinç (basamaklı hariç) bucurgat, ırgat, krikolar” (6,1 milyon $) olmuştur.
2007 yılında Türkiye’nin Çin’e gerçekleştirdiği toplam makine ve aksamları ihracatının %95’ini oluşturan kalemler arasında en çok artış gözlenen ilk üç pozisyon ise sırasıyla;
8445 G.T.İ.P. no’lu “liflerı hazırlayan, iplik üreten-hazırlayan makineler” (%2.013)
8418 G.T.İ.P. no’lu “buzdolapları, dondurucular, soğutucular, ısı pompaları” (%872)
8422 G.T.İ.P. no’lu “yıkama, temizleme, kurutma, doldurma vb. işler için makine, cihaz” (%673) olmuştur.
Tablo 13. 84.Fasıl İtibarıyla Çin Halk Cumhuriyeti'nden İthalatımızda İlk 20 Pozisyon (2007 yılına göre Sıralı-$)
|
SIRA |
GTİP |
GTİP TANIMI |
2006 |
2007 |
Değişim (%) |
|
1 |
8471 |
OTOMATIK BILGI ISLEM MAKINELERI, ÜNITELERI |
965.995.232 |
1.043.439.608 |
8,02 |
|
2 |
8473 |
YAZI, HESAP, MUHASEBE, BILGI ISLEM, BÜRO IÇIN DIGER MAKINE VE CIHAZLARIN AKSAMI |
2.886.400 |
218.920.656 |
7.484,56 |
|
3 |
8443 |
MATBAACILIGA MAHSUS BASKI MAKINELERI, YARDIMCI MAKINELER |
384.815.449 |
215.091.163 |
-44,11 |
|
4 |
8414 |
HAVA-VAKUM POMPASI, HAVA/GAZ KOMPRESÖRÜ, VANTILATÖR, ASPIRATÖR |
83.079.486 |
134.179.456 |
61,51 |
|
5 |
8481 |
MUSLUKÇU, BORUCU ESYASI-BASINÇ DÜSÜRÜCÜ, TERMOSTATIK VALF DAHIL |
87.640.528 |
118.175.627 |
34,84 |
|
6 |
8477 |
KAUÇUK, PLASTIK ESYA IMAL VE ISLEME MAKINE VE CIHAZLARI |
57.010.410 |
75.833.074 |
33,02 |
|
7 |
8415 |
KLIMA CIHAZLARI-VANTILATÖRLÜ, ISI, NEM DEGISTIRME TERTIBATLI |
137.039.399 |
72.356.544 |
-47,20 |
|
8 |
8452 |
DIKIS MAKINELERI, MOBILYALARI, IGNELERI, AKSAM-PARÇALARI |
41.720.657 |
67.113.076 |
60,86 |
|
9 |
8428 |
KALDIRMA, ISTIFLEME, YÜKLEME, BOSALTMA MAKINE VE CIHAZLARI |
20.989.415 |
65.514.255 |
212,13 |
|
10 |
8474 |
TOPRAK, TAS, METAL CEVHERI VB. AYIKLAMA, ELEME VB. IÇIN MAKINELER |
16.194.062 |
60.946.006 |
276,35 |
|
11 |
8455 |
METALLERI HADDELEME MAKINELERI, BUNLARIN SILINDIRLERI |
3.594.790 |
60.278.716 |
1.576,84 |
|
12 |
8418 |
BUZDOLAPLARI, DONDURUCULAR, SOGUTUCULAR, ISI POMPALARI |
30.392.201 |
58.989.121 |
94,09 |
|
13 |
8417 |
SANAYI VE LABORATUVAR IÇIN FIRINLAR; ELEKTRIKSIZ |
34.060.295 |
51.360.297 |
50,79 |
|
14 |
8467 |
EL ILE KULLANILAN PNÖMATIK/MOTORLU ALETLER |
39.531.279 |
47.500.703 |
20,16 |
|
15 |
8419 |
ISI DEGISIKLIGI YÖNTEMI ILE MADDELERI ISLEMEK IÇIN CIHAZLAR |
6.248.126 |
40.825.206 |
553,40 |
|
16 |
8413 |
SIVILAR IÇIN POMPALAR, SIVI ELEVATÖRLERI |
19.888.409 |
36.146.139 |
81,74 |
|
17 |
8427 |
FORKLIFTLER; KALDIRMA, ISTIFLEME TERTIBATLI SARYOLAR |
20.605.172 |
34.856.793 |
69,17 |
|
18 |
8402 |
BUHAR JENERATÖRLERI, KIZGIN SU ÜRETEN KAZANLAR |
95.597 |
33.199.027 |
34.628,11 |
|
19 |
8482 |
HER NEVI RULMANLAR |
27.208.106 |
33.040.894 |
21,44 |
|
20 |
8480 |
METAL DÖKÜMÜ IÇIN KASALAR, PLAKALAR, KALIP MODELLERI |
25.955.158 |
32.174.780 |
23,96 |
|
|
|
DİĞERLERİ |
313.132.778 |
438.339.468 |
39,99 |
|
|
|
TOPLAM |
2.318.082.949 |
2.938.280.609 |
26,75 |
Kaynak:TÜİK verileri
2007 yılında 84. fasıl itibarıyla ÇHC’den makine ve aksamları ithalatımızda en büyük paya sahip ilk üç pozisyon sırasıyla;
8471 G.T.İ.P. no’lu “otomatik bilgi işlem makineleri, üniteleri” (1.043 milyon $)
8473 G.T.İ.P. no’lu “yazı, hesap, muhasebe, bilgi işlem, büro için diğer makine ve cihazların aksamı” (219 milyon $)
8443 G.T.İ.P. no’lu “matbaacılığa mahsus baskı makineleri, yardımcı makineler” (215 milyon $) olmuştur.
2007 yılında Çin’den gerçekleştirilen toplam makine ve aksamları ithalatının %95’ini oluşturan kalemler arasında en çok artış gözlenen ilk üç pozisyon ise sırasıyla;
8402 G.T.İ.P. no’lu “buhar jeneratörleri, kızgın su üreten kazanlar” (% 34.628)
8405 G.T.İ.P. no’lu “gazojenler, su ile işleyen gaz jeneratörleri ve aksam, parçaları” (% 9.868)
8473 G.T.İ.P. no’lu “yazı, hesap, muhasebe, bilgi işlem, büro için diğer makine ve cihazların aksamı” (% 7.485) olmuştur.
Orta Anadolu Makine ve Aksamları İhracatçıları Birliği iştigal alanı ve dışında yer alan tüm makinelerin dahil edilmesiyle oluşturulan mal grupları bazında Türkiye-Çin dış ticareti ise Tablo 14.’te verilmektedir.
Tablo 14. Makine sektörünün tamamına ait Türkiye-Çin fiili ithalat-ihracat rakamları ($)
|
|
İHRACAT |
İTHALAT |
(%)Değişim |
|||
|
MAL GRUBU |
2006 |
2007 |
2006 |
2007 |
İHR |
İTH |
|
REAKTÖRLER VE KAZANLAR |
1.846.854 |
2.872.840 |
3.523.016 |
57.302.773 |
55,6 |
1526,5 |
|
TÜRBİNLER-TURBOJETLER, AKSAM VE PARÇALAR |
772.606 |
1.744.323 |
5.857.631 |
20.650.591 |
125,8 |
252,5 |
|
POMPALAR VE KOMPRESÖRLER |
998.775 |
2.284.876 |
102.967.895 |
170.325.595 |
128,8 |
65,4 |
|
VANALAR |
1.288.437 |
3.497.221 |
87.640.528 |
118.175.627 |
171,4 |
34,8 |
|
KLİMALAR VE SOĞUTMA MAK. |
387.169 |
2.190.905 |
167.431.600 |
131.345.665 |
465,9 |
-21,6 |
|
ISITICILAR VE FIRINLAR |
43.731 |
133.855 |
41.455.353 |
105.109.854 |
206,1 |
153,5 |
|
HADDE VE DÖKÜM MAK., KALIPLAR, AKS. VE PARÇ. |
4.841.678 |
2.166.826 |
57.068.473 |
95.566.694 |
-55,2 |
67,5 |
|
GIDA SAN. MAKİNELERİ, AKS. VE PARÇ. |
56.300 |
87.172 |
7.764.063 |
13.547.110 |
54,8 |
74,5 |
|
TARIM VE ORMANCILIKTA KULLANILAN MAK., AKS.,PÇ. |
0 |
149 |
4.414.291 |
9.718.991 |
- |
120,2 |
|
YÜK KALDIRMA,TAŞIMA VE İSTİFLEME MAK.,AKS.,PÇ. |
7.047.407 |
7.885.114 |
51.021.246 |
115.521.471 |
11,9 |
126,4 |
|
İNŞAAT VE MADENCİLİKTE KULLAN. MAK. AKS. PÇ. |
665.805 |
366.865 |
50.312.821 |
86.227.079 |
-44,9 |
71,4 |
|
KAĞIT İMALİNE VE MATBAACILIĞA MAHSUS MAK. |
0 |
135.446 |
19.666.770 |
42.484.091 |
- |
116,0 |
|
KURUTMA, YIKAMA MAK.AKS.PRÇ. |
2.255.173 |
5.017.590 |
1.306.271 |
2.978.537 |
122,5 |
128,0 |
|
TEKSTİL VE KONFEKSİYON MAKİNELERİ, AKS. VE PARÇ. |
3.856.366 |
4.040.896 |
90.930.318 |
122.216.869 |
4,8 |
34,4 |
|
DERİ İŞLEME VE İMALAT MAKİNELERİ, AKS. VE PARÇ. |
389.875 |
364.571 |
767.456 |
534.432 |
-6,5 |
-30,4 |
|
KAUÇUK, PLASTİK, LASTİK İŞLEME VE İMALİ MAK. |
43.705 |
67.729 |
57.010.410 |
75.833.074 |
55,0 |
33,0 |
|
TAKIM TEZGAHLARI |
331.678 |
1.253.600 |
94.624.681 |
117.890.362 |
278,0 |
24,6 |
|
MOTORLAR, AKSAM VE PARÇALARI |
5.130.391 |
18.049.013 |
28.658.843 |
58.292.485 |
251,8 |
103,4 |
|
BÜRO MAKİNELERİ |
1.086.515 |
955.313 |
1.369.662.705 |
1.494.678.654 |
-12,1 |
9,1 |
|
RULMANLAR |
263.475 |
328.364 |
27.208.106 |
33.040.894 |
24,6 |
21,4 |
|
SİLAH VE MÜHİMMAT |
0 |
20.715 |
4.724.819 |
983.670 |
- |
-79,2 |
|
AMBALAJ MAKİNELERİ, AKSAM-PARÇALARI |
2.192 |
117.800 |
2.378.170 |
6.731.050 |
5274,1 |
183,0 |
|
DİĞER MAKİNELER, AKSAM VE PARÇALAR |
2.876.485 |
6.910.319 |
57.854.102 |
91.209.890 |
140,2 |
57,7 |
|
TOPLAM |
34.184.617 |
60.491.502 |
2.334.249.568 |
2.970.365.458 |
77,0 |
27,3 |
Kaynak:TÜİK verileri
