Döküm Makineleri ve Ekipmanları Sektörü Notu
Bu çalışmada döküm makineleri ve ekipmanları sektörü olarak GTIP tanımları aşağıda belirtilen kalemlerin toplamı olarak ele alınmıştır.
|
GTIP |
GTIP TANIMI |
|
8454 |
Tav Ocakları, Döküm Potaları, Külçe Kalıpları, Döküm Makineleri |
|
8480 |
Metal Dökümü İçin Kasalar, Plakalar, Kalıp Modelleri |
1. SEKTÖRÜN DÜNYADAKİ DURUMU
1.1. İHRACAT
Birleşmiş Milletler (BM) İstatistik Bölümü verilerine göre, 2008 yılında 19,2 milyar $ olan sektör ihracatı % 20 oranında azalarak 2009 yılında 15,3 milyar $ değerine ulaşmıştır.
Döküm Makineleri ve Ekipmanları Sektörü İhracatında Başlıca Ülkeler (Bin $)
|
SIRA |
ÜLKE |
2006 |
2007 |
2008 |
2009 |
DEĞİŞİM (%) 08/09 |
|
1 |
Çin |
1.302.080 |
1.844.722 |
2.718.376 |
2.555.710 |
-5,98 |
|
2 |
Japonya |
2.329.120 |
2.178.012 |
2.316.405 |
1.601.890 |
-30,85 |
|
3 |
Almanya |
1.879.160 |
1.705.345 |
1.922.861 |
1.563.206 |
-18,70 |
|
4 |
İtalya |
1.649.033 |
2.026.546 |
1.881.085 |
1.548.818 |
-17,66 |
|
5 |
ABD |
1.143.360 |
1.083.745 |
1.236.630 |
1.120.321 |
-9,41 |
|
6 |
Kore |
1.022.267 |
1.003.749 |
1.149.268 |
964.188 |
-16,10 |
|
7 |
Kanada |
1.084.067 |
942.637 |
901.291 |
675.795 |
-25,02 |
|
8 |
Avusturya |
741.660 |
642.891 |
802.973 |
507.320 |
-36,82 |
|
9 |
Portekiz |
417.158 |
396.766 |
506.530 |
449.685 |
-11,22 |
|
10 |
Hong Kong |
486.170 |
497.238 |
509.104 |
431.953 |
-15,15 |
|
11 |
İsviçre |
478.148 |
533.679 |
560.235 |
423.812 |
-24,35 |
|
12 |
Fransa |
492.672 |
531.898 |
549.957 |
423.787 |
-22,94 |
|
13 |
Çek Cumhuriyeti |
240.477 |
265.350 |
303.338 |
248.850 |
-17,96 |
|
14 |
İspanya |
188.930 |
199.370 |
226.377 |
220.149 |
-2,75 |
|
15 |
İngiltere |
197.779 |
232.994 |
219.815 |
162.572 |
-26,04 |
|
16 |
Malezya |
155.804 |
179.170 |
203.754 |
150.985 |
-25,90 |
|
17 |
Türkiye |
107.396 |
122.933 |
165.665 |
148.527 |
-10,37 |
|
18 |
Singapur |
219.138 |
238.110 |
242.818 |
147.517 |
-39,25 |
|
19 |
Belçika |
173.217 |
202.721 |
197.221 |
146.050 |
-25,95 |
|
20 |
Tayland |
101.084 |
109.231 |
153.300 |
129.378 |
-15,60 |
|
|
Diğer |
2.004.925 |
2.111.763 |
2.453.111 |
1.726.817 |
-29,61 |
|
|
TOPLAM |
16.413.645 |
17.048.870 |
19.220.118 |
15.347.296 |
-20,15 |
Kaynak: BM İstatistik Bölümü
Çin sektör ihracatının yaklaşık % 16,6’sını gerçekleştirmektedir. Çin’in döküm makineleri ve ekipmanları sektörü ihracatı 2009 yılında % 6 oranında azalarak 2,5 milyar $’a gerilemiştir. Çin’i yaklaşık 1,6 milyar $ ile Japonya takip etmektedir. Almanya, İtalya ve ABD de sektör ihracatında önde gelen diğer ülkeler arasında yer almaktadır. Döküm makineleri ve ekipmanları sektörü ihracatında 2009 yılında krizin etkisiyle tüm ülkelerde düşüş kaydedilmiştir. En fazla ihracat gerçekleştirilen ilk 20 ülke arasında en büyük azalma ise %39,25 ile Singapur’da yaşanmıştır. Türkiye, 2008 yılında gerçekleştirdiği 165,6 milyon $ ihracat 2009 yılında %10 oranında azalarak 148,5 milyon $’a gerilemiş ve 17. sırada yer almıştır.
G.T.İ.P. Bazında Dünya Döküm Makineleri ve Ekipmanları Sektörü İhracatı (Bin $)
|
GTİP |
2006 |
2007 |
2008 |
2009 |
DEĞİŞİM (%) 08/09 |
|
8454 |
3.108.888 |
3.285.321 |
3.936.699 |
2.851.953 |
-27,55 |
|
8480 |
13.304.757 |
13.763.549 |
15.283.419 |
12.495.343 |
-18,24 |
|
TOPLAM |
16.413.645 |
17.048.870 |
19.220.118 |
15.347.296 |
-20,15 |
Kaynak: BM İstatistik Bölümü
2008 ve 2009 yıllarında, döküm makineleri ve ekipmanları mal grubunda, G.T.İ.P bazında dünya ihracatında, “8480 - Metal Dökümü İçin Kasalar, Plakalar, Kalıp Modelleri”nin ilk sırada yer aldığı görülmektedir.
1.1. İTHALAT
Döküm Makineleri ve Ekipmanları Sektörü İthalatında Başlıca Ülkeler (Bin $)
|
SIRA |
ÜLKE |
2006 |
2007 |
2008 |
2009 |
DEĞİŞİM (%) 08/09 |
|
1 |
Çin |
1.934.585 |
1.705.669 |
1.949.511 |
1.639.364 |
-15,91 |
|
2 |
ABD |
2.239.638 |
1.936.562 |
1.837.005 |
1.398.648 |
-23,86 |
|
3 |
Meksika |
1.174.078 |
1.120.671 |
1.330.139 |
1.199.157 |
-9,85 |
|
4 |
Almanya |
956.814 |
849.245 |
1.001.662 |
878.043 |
-12,34 |
|
5 |
Japonya |
730.262 |
742.921 |
772.007 |
614.192 |
-20,44 |
|
6 |
Hong Kong |
442.747 |
438.881 |
484.802 |
428.395 |
-11,64 |
|
7 |
Fransa |
426.691 |
637.516 |
593.135 |
425.809 |
-28,21 |
|
8 |
Hindistan |
357.214 |
379.297 |
527.318 |
421.890 |
-19,99 |
|
9 |
İtalya |
445.203 |
481.550 |
523.304 |
406.528 |
-22,32 |
|
10 |
Rusya |
240.851 |
540.903 |
661.154 |
399.483 |
-39,58 |
|
11 |
Tayland |
513.360 |
457.090 |
478.607 |
379.776 |
-20,65 |
|
12 |
Türkiye |
433.950 |
337.453 |
406.267 |
367.368 |
-9,57 |
|
13 |
BAE |
47.693 |
203.224 |
249.923 |
356.934 |
42,82 |
|
14 |
Kore |
226.717 |
219.357 |
281.667 |
334.055 |
18,60 |
|
15 |
Kanada |
481.489 |
488.486 |
450.375 |
332.562 |
-26,16 |
|
16 |
Brezilya |
163.042 |
227.528 |
300.623 |
309.406 |
2,92 |
|
17 |
Malezya |
356.856 |
371.683 |
378.710 |
303.889 |
-19,76 |
|
18 |
Polonya |
228.321 |
242.754 |
306.734 |
299.868 |
-2,24 |
|
19 |
Çek Cumhuriyeti |
211.574 |
262.210 |
352.250 |
287.081 |
-18,50 |
|
20 |
Avusturya |
246.805 |
335.818 |
377.542 |
275.761 |
-26,96 |
|
|
Diğer |
3.696.707 |
4.262.827 |
4.870.336 |
4.124.860 |
-15,31 |
|
|
TOPLAM |
15.554.597 |
16.241.645 |
18.133.071 |
15.183.118 |
-16,27 |
Kaynak: BM İstatistik Bölümü
2009 yılında sektör ithalatı % 16 oranında azalarak 15 milyar $ seviyelerine gerilemiştir. Çin 1,6 milyar $ ithalat ile dünya sıralamasındaki lider konumunu korumuştur. Çin’in ardından en fazla ithalat gerçekleştiren ABD ise 2009 yılında 1,3 milyar $ ithalat gerçekleştirmiştir. Sektör ithalatında önde gelen diğer ülkeler sırasıyla Meksika, Almanya ve Japonya’dır. Döküm makineleri ve ekipmanları sektörü ithalatında ilk 20 sırada yer alan ülkeler arasında ithalatında genel olarak azalış görülse de, BAE, Kore ve Brezilya 2009 yılında artış göstermiştir. İthalatında en çok azalma kaydedilen ülkeler ise Rusya, Fransa ve Avusturya’dır.
2009 yılı sektör ithalatında 12. sırada bulunan Türkiye’nin, 2008 yılında ithalatı 406 milyon $ iken 2009 yılında bu rakam % 9,5 oranında azalarak 367 milyon $’a ulaşmıştır.
G.T.İ.P. Bazında Döküm Makineleri ve Ekipmanları Sektörü İthalatı ($)
|
GTİP |
2006 |
2007 |
2008 |
2009 |
DEĞİŞİM(%) 08/09 |
|
8454 |
3.170.775 |
3.506.318 |
3.902.349 |
3.229.598 |
-17,24 |
|
8480 |
12.383.822 |
12.735.327 |
14.230.722 |
11.953.520 |
-16,00 |
|
TOPLAM |
15.554.597 |
16.241.645 |
18.133.071 |
15.183.118 |
-16,26 |
Kaynak: BM İstatistik Bölümü
2008 ve 2009 yıllarında döküm makineleri ve ekipmanları sektöründe G.T.İ.P bazında en fazla ithal edilen kalemin “8480 – Metal Dökümü İçin Kasalar, Plakalar, Kalıp Modelleri” olduğu görülmektedir.
2. SEKTÖRÜN TÜRKİYE’DEKİ DURUMU
2.1. İHRACAT
Türkiye’nin döküm makineleri ve ekipmanları sektörü ihracatı 2008 yılında 165,6 milyon $ gerçekleşmiştir. 2009 yılında sektör ihracatı % 10 oranında azalmış ve 148 milyon $ seviyesine gerilemiştir.
Türkiye’nin 2009 yılındaki sektör ihracatı ürün bazında incelendiğinde, 135,8 milyon $ ile “8480 – Metal Dökümü İçin Kasalar, Plakalar, Kalıp Modelleri” birinci sırada yer alırken bu mal grubunu 12,7 milyon $ ile “Tav Ocakları, Döküm Potaları, Külçe Kalıpları, Döküm Makineleri” takip etmektedir.
Türkiye’nin G.T.İ.P Bazında Döküm Makineleri ve Ekipmanları Sektörü İhracatı ($)
|
GTİP |
GTİP ADI |
2007 |
2008 |
2009 |
2010 (Ocak-Eylül) |
DEĞIŞIM(%) 08/09 |
|
8454 |
TAV OCAKLARI, DÖKÜM POTALARI, KÜLÇE KALIPLARI, DÖKÜM MAKİNELERİ |
18.186.456 |
15.690.288 |
12.723.232 |
10.257.409 |
-18,91 |
|
8480 |
METAL DÖKÜMÜ İÇİN KASALAR, PLAKALAR, KALIP MODELLERİ |
104.746.981 |
149.975.169 |
135.804.170 |
101.516.799 |
-9,44 |
|
|
TOPLAM |
122.933.437 |
165.665.457 |
148.527.402 |
111.774.208 |
-10,34 |
Kaynak: TÜİK
Döküm Makineleri ve Ekipmanları sektörü mal grubu GTİP bazında incelendiğinde “Metal Dökümü İçin Kasalar, Plakalar, Kalıp Modelleri” ihracatının büyük bir pay sahibi olduğu görülmektedir.
Türkiye’nin Ülkelere Göre Döküm Makineleri ve Ekipmanları Sektörü İhracatı ($)
|
SIRA |
ÜLKE |
2007 |
2008 |
2009 |
2010 (Ocak-Eylül) |
DEĞİŞİM (%) 08/09 |
|
1 |
Almanya |
13.294.908 |
25.597.455 |
30.962.836 |
13.226.920 |
20,96 |
|
2 |
Rusya |
19.816.409 |
26.151.437 |
18.150.244 |
16.682.197 |
-30,60 |
|
3 |
İtalya |
10.864.221 |
19.866.777 |
15.815.574 |
15.891.894 |
-20,39 |
|
4 |
Fransa |
7.763.412 |
14.736.127 |
9.407.132 |
2.919.602 |
-36,16 |
|
5 |
Slovenya |
45.170 |
19.871 |
6.256.422 |
451.160 |
- |
|
6 |
İngiltere |
1.164.565 |
4.405.598 |
4.698.131 |
3.086.095 |
6,64 |
|
7 |
Mısır |
1.851.886 |
2.046.141 |
4.663.009 |
2.674.992 |
127,89 |
|
8 |
Bulgaristan |
4.583.768 |
6.353.540 |
4.130.714 |
4.068.136 |
-34,99 |
|
9 |
İran |
2.175.996 |
7.022.691 |
3.456.887 |
9.761.797 |
-50,78 |
|
10 |
Fas |
2.138.290 |
1.455.040 |
2.927.733 |
174.516 |
101,21 |
|
|
Diğer |
59.234.812 |
58.010.780 |
48.058.720 |
42.836.899 |
-17,16 |
|
|
TOPLAM |
122.933.437 |
165.665.457 |
148.527.402 |
111.774.208 |
-10,34 |
Kaynak: TÜİK
2009 yılında Türkiye’nin döküm makineleri ve ekipmanları ihracatı yaptığı ülkeler arasında Almanya 30,9 milyon $ ile birinci sırada yer almaktadır. Almanya’yı 18 milyon $ ile Rusya ve 15,8 milyon $ ile İtalya takip etmektedir. Mısır ve Fas, en fazla ihracat gerçekleştirilen ilk on ülke arasında en çok ihracat artışı kaydedilen ülkelerdir. Türkiye’nin döküm makineleri ve ekipmanları sektörü ihracatı gerçekleştirdiği ilk 10 ülke arasında ihracatımızda en büyük düşüş İran, Fransa ve Bulgaristan’da yaşanmıştır.
2.2. İTHALAT
Türkiye’nin 2008 yılında 406 milyon $ seviyelerinde olan döküm makineleri ve ekipmanları sektörü ithalatı, 2009 yılında % 9,5 azalarak 367 milyon $ olarak gerçekleşmiştir.
Türkiye’nin 2009 yılında döküm makineleri ve ekipmanları sektörünün ithalatı G.T.İ.P. bazında incelendiğinde 275,5 milyon $ ile metal dökümü için kasalar, plakalar, kalıp modellerin ilk sırada yer aldığı görülmektedir.
Türkiye’nin G.T.İ.P. Bazında Döküm Makineleri ve Ekipmanları Sektörü İthalatı ($)
|
GTİP |
GTİP TANIMI |
2007 |
2008 |
2009 |
2010 (Ocak-Eylül) |
DEĞİŞİM (%) 08/09 |
|
8454 |
TAV OCAKLARI, DÖKÜM POTALARI, KÜLÇE KALIPLARI, DÖKÜM MAKİNELERİ |
58.906.494 |
92.687.212 |
91.787.161 |
56.058.967 |
-0,97 |
|
8480 |
METAL DÖKÜMÜ İÇİN KASALAR, PLAKALAR, KALIP MODELLERİ |
278.546.969 |
313.580.080 |
275.581.615 |
142.463.916 |
-12,12 |
|
|
TOPLAM |
337.453.463 |
406.267.292 |
367.368.776 |
198.522.883 |
-9,57 |
Kaynak: TÜİK Verileri
2009 yılında sektör ithalatında G.T.İ.P. bazında tüm kalemlerde gerileme kaydedilmiştir. En büyük düşüş % 12 ile “metal dökümü için kasalar, plakalar, kalıp modeller” kaleminde kaydedilmiştir.
Türkiye’nin Ülkelere Göre Döküm Makineleri ve Ekipmanları Sektörü İthalatı ($)
|
SIRA |
ÜLKE |
2007 |
2008 |
2009 |
2010 (Ocak-Eylül) |
DEĞİŞİM (%) 08/09 |
|
1 |
Çin |
35.082.698 |
52.877.705 |
74.663.232 |
33.367.938 |
41,20 |
|
2 |
İtalya |
99.831.633 |
62.649.000 |
68.906.106 |
41.906.683 |
9,99 |
|
3 |
Güney Kore |
21.779.022 |
30.882.588 |
33.793.313 |
20.709.913 |
9,43 |
|
4 |
Almanya |
48.494.778 |
54.884.855 |
33.676.143 |
35.561.854 |
-38,64 |
|
5 |
Japonya |
13.939.861 |
43.168.301 |
26.287.713 |
2.324.066 |
-39,10 |
|
6 |
Fransa |
24.809.209 |
48.902.735 |
25.448.875 |
5.949.219 |
-47,96 |
|
7 |
İspanya |
21.468.303 |
8.489.347 |
15.742.576 |
6.936.944 |
85,44 |
|
8 |
ABD |
6.568.316 |
6.323.182 |
15.311.014 |
6.369.993 |
142,14 |
|
9 |
Portekiz |
4.701.222 |
5.262.830 |
11.120.434 |
236.990 |
111,30 |
|
10 |
İngiltere |
2.884.837 |
13.241.971 |
9.979.017 |
1.516.170 |
-24,64 |
|
|
Diğer |
57.893.584 |
79.584.778 |
52.440.353 |
43.643.113 |
-34,11 |
|
|
TOPLAM |
337.453.463 |
406.267.292 |
367.368.776 |
198.522.883 |
-9,57 |
Kaynak:TÜİK
2009 yılında döküm makineleri ve ekipmanları sektörü ithalatımızda önemli yer tutan ülkeler arasında ilk üç sırayı Çin (74,6 milyon $), İtalya (68,9 milyon $) ve Güney Kore (33,7 milyon $) almıştır. Türkiye’nin döküm makineleri ve ekipmanları sektörü ithalatının yaklaşık %40’ı Çin ve İtalya tarafından gerçekleşmektedir.
Türkiye’nin 2009 yılı sektör ithalatında ilk 10 ülkenin bir önceki seneye göre değişim oranlarına bakıldığında ülkelerin çoğunluğunda gerileme kaydedilmiştir. En büyük düşüş ise Fransa, Japonya ve Almanya’ya yönelik olmuştur. Diğer taraftan, ABD ve Portekiz’e yönelik döküm makineleri ve ekipmanları ithalatımızdaki artış oranları dikkat çekicidir.
Kaynaklar
-Türkiye İstatistik Kurumu
-Birleşmiş Milletler İstatistik Bölümü (www.trademap.org)









