Skip to content

Pompa ve Vana Sektör Raporu

Pompalar ve vanalar, akışkanları, kendilerinden veya enerjilerinden yararlanmak üzere, lazım oldukları yere aktaran sistemlerin ana unsurlarıdırlar. Akışkanların transferi, enerjilerini artırmak suretiyle yapılır. Pompalarla hızlandırılan sıvılar veya kompresörlerle sıkıştırılan gazlar, onları taşıyacak boru hatları vasıtasıyla kullanılacakları noktaya iletilirler. Basınçlı kaplar, vanalar, kontrol ve kumanda düzenekleri de pompaj sistemlerinin diğer unsurlarıdırlar.

Değerleri ve fonksiyonları itibariyle yatırım malları olarak kabul ettiğimiz pompa ve vanaların kullanılmadığı sektör olmadığı gibi, üretici ve sağlayıcılarının ilişki içinde olmadığı sektör de bulunmamaktadır. Makine İmalat Sektörünün alt sektörlerinden olan pompa ve vana sanayinin ürün ve hizmet sağladığı başlıca alanlar şöyle sıralanabilir:

  • Kimya, Petro-Kimya tesisleri, nakil boru hatları,
  • Devletin ve belediyelerin içme suyu, kanalizasyon, arıtma, depolama, iletim yatırımları,
  • Konut ve inşaat sektörü yatırımlarında ısıtma, soğutma vb ihtiyaçlar,
  • Tarımsal sulama, yağmurlama ve peyzaj yatırımları,
  • Turizm ve hizmet sektörleri yatırımları,
  • İş makineleri, otomotiv, gemi inşaatı, havacılık gibi kaldırma, taşıma ve ulaşım araçları üreten her sektörün yakıt, soğutma ve tahliye sistemleri
  • Makine İmalat sanayinin hemen her alanında üretilen makine ve donanımlardaki talep,
  • Her türlü sınai yatırımlar, bunların modernizasyonu ve tevsii.

Ülkemiz ve uluslararası sektör için de aynı ölçüde geçerli olmak üzere, sektörün satış hacmini her alanda yapılmakta olan yatırımlar ve revizyonlar belirlemektedir. Bunlar içinde konut ve tarım sektörü önemli bir pazar segmentidir; en yoğun rekabetin yaşandığı, en fazla üreticinin yer aldığı segment olması nedeniyle buradaki değişimler pompa imalat sektörünü en fazla etkiler durumdadır.

ÜRÜNLERİN SINIFLANDIRMASI

Pompalar ve vanalar için yapılan ayrıntılı sınıflandırmalar aşağıda ayrı ayrı verilmiştir :

Pompalar

 

G.T.İ.P

ÜRÜN

1-

Kalorifer sirkülasyon pompaları (Santrifüj, monoblok)

8413.70.30

2-

Yüksek basınçlı çok kademe pompalar

8413.70.80

3-

Dalgıç tipi derinkuyu pompaları (Santrifüj, düşey milli)

8413.70.21-29

4-

Dik türbin tipi derinkuyu pompaları (Santrifüj, düşey milli)

8413.70.99

5-

Jetli pompalar (Santrifüj, tek kademeli, yatık milli)

8413.70.91

6-

Yangın pompaları (Santrifüj, tek veya çok kademeli)

8413.70.91

7-

Sulama ve Yağmurlama pompaları (Santrifüj, tek kademeli)

8413.70.91-99

8-

Norm pompalar (Santrifüj, tek kademeli, yatık milli)

8413.70.91-99

9-

Çamur pompaları

8413.70.91-99

10-

Atık su pompaları

8413.70.91-99

11-

Proses pompaları

8413.60.90

12-

Hidrofor pompaları (Santrifüj, tek/çok kademeli, yatık/dik)

8413.70.30

13-

Pistonlu pompalar

8413.50

14-

Diyaframlı pompalar

8413.50

15-

Dişli pompalar

8413.60.41-49

16-

Vidalı pompalar

8413.60.41-49

17-

Dozaj pompaları

8413.60.90

18-

Kimyasal asit pompaları

8413.81.90

19-

Viskoz mayi pompaları

8413.81.90

20-

Vakum pompaları

8414.10.30-50

 

Vanalar

ÜRÜN

G.T.İ.P

1-

Körüklü ve Pistonlu Vanalar

8481:80.71-73-79

2-

İğne Vanalar

8481:80.71-73-79

3-

Bıçaklı Vanalar

8481.80.61-63-69

4-

Sürgülü (Gate) Vanalar

8481.80.61-63-69

5-

Kelebek Vanalar

8481.80.85

6-

Küresel ve Plug Vanalar

8481.80.81

7-

Diyaframlı Vanalar

8481.80.87

8-

Çek Vanalar, Çalpara, Klape

8481.30

9-

Kontrol Vanaları, 3-4 yollu Vanalar

8481.80.59

10-

Basınç Düşürücü Vanalar, Emniyet Vanaları

8481.10

11-

Termostatik Vanalar

8481.80.51

12-

Yangın Hidrantları ve Sulama Hidrantları

8481.80.90.00.11

13-

Vakum Vanaları

8481.80.99.00.19

14-

Buhar Kapanları (Kondenstoplar), Vantuzlar

8481.80.90.11.139

 

DÜNYA POMPA VE VANA İHRACATI

Birleşmiş Milletler (BM) İstatistik Bölümü’nden elde edilen verilere göre 2007 yılı toplam dünya pompa ihracatı 42,9 milyar $ değerinde kaydedilmiştir. Almanya, ABD ve İtalya dünya pompa ihracatının yaklaşık yarısını gerçekleştirmektedir.

Dünya Pompa İhracatı (2007)

Kaynak: BM İstatistik Bölümü

Dünya Pompa İhracatı (2007)

SIRA

ÜLKE

DEĞER ($)

PAY (%)

1

ALMANYA

10.206.519.000

23,8

2

A.B.D

5.548.869.627

12,9

3

İTALYA

4.070.448.989

9,5

4

JAPONYA

3.506.190.976

8,2

5

FRANSA

2.625.016.687

6,1

6

ÇİN

2.488.364.196

5,8

7

İNGİLTERE

1.793.713.893

4,2

8

ÇEK CUMHURİYETİ

1.388.915.922

3,2

9

KANADA

1.229.755.183

2,9

10

DANİMARKA

1.187.003.269

2,8

11

HOLLANDA

1.160.210.779

2,7

12

İSVEÇ

920.973.044

2,1

13

AVUSTURYA

763.734.926

1,8

14

NORVEÇ

739.057.948

1,7

15

BELÇİKA

653.787.981

1,5

16

KORE

629.416.968

1,5

17

BREZİLYA

568.588.611

1,3

18

SİNGAPUR

564.776.332

1,3

19

İSVİÇRE

534.556.825

1,2

20

MACARİSTAN

271.811.396

0,6

21

TAYLAND

266.405.373

0,6

22

RUSYA

250.437.477

0,6

23

AVUSTRALYA

225.122.442

0,5

24

HONG KONG

198.566.633

0,5

25

TÜRKİYE

165.194.894

0,4

26

GÜNEY AFRİKA

152.977.341

0,4

27

İRLANDA

146.494.567

0,3

28

ARJANTİN

114.564.742

0,3

29

SLOVAKYA

113.198.239

0,3

30

LÜKSEMBURG

89.476.583

0,2

 

DİĞER

391.683.953

0.9

 

TOPLAM

42.965.834.796

100,00

Kaynak: BM İstatistik Bölümü

Dünya pompa ihracatından %23,8 pay alan Almanya, 10,2 milyar $ ile dünya pompa ihracatında ilk sırada yer almaktadır. Almanya’yı 5,5 milyar $ ile ABD takip etmektedir. Dünya pompa ihracatında Almanya ve ABD’yi, İtalya, Japonya, Fransa ve Çin takip etmektedir.

Türkiye ise 2007 yılı pompa ihracatında 165 milyon$ ile dünya sıralamasında 25. sırada yer almaktadır.

Dünya Vana İhracatı (2007)

Kaynak: BM İstatistik Bölümü

Dünya Vana İhracatı (2007)

SIRA

ÜLKE

DEĞER ($)

PAY (%)

1

Almanya

9.478.920.000

17,3

2

Çin

8.049.183.278

14,7

3

İtalya

7.869.122.787

14,3

4

ABD

6.281.800.661

11,4

5

Japonya

3.411.677.629

6,2

6

İngiltere

2.955.537.580

5,4

7

Fransa

2.945.363.405

5,4

8

Danimarka

1.578.607.300

2,9

9

Kanada

1.291.993.050

2,4

10

İsviçre

1.283.571.230

2,3

11

HOLLANDA

1.040.345.949

1,9

12

KORE

1.031.268.122

1,9

13

BELÇİKA

807.898.198

1,5

14

ÇEK.

745.181.687

1,4

15

AVUSTURYA

711.303.489

1,3

16

İSVEÇ

699.385.964

1,3

17

SİNGAPUR

554.342.130

1,0

18

FİNLANDİYA

501.608.961

0,9

19

TAYLAND

389.460.600

0,7

20

ISRAİL

384.347.000

0,7

21

NORVEÇ

335.145.602

0,6

22

BREZİLYA

290.477.744

0,5

23

HONG KONG

286.387.904

0,5

24

RUSYA

256.256.717

0,5

25

SLOVENYA

223.432.552

0,4

26

İRLANDA

195.856.096

0,4

27

LÜKSEMBURG

183.520.855

0,3

28

ROMANYA

161.264.641

0,3

29

AVUSTRALYA

155.645.067

0,2

30

TÜRKİYE

124.129.709

0,2

 

DİĞER

655.597.471

1,2

 

TOPLAM

54.878.633.378

100,00

Kaynak: BM İstatistik Bölümü

Dünya vana ihracatından %17,3 pay alan Almanya, 9,5 milyar $ ile dünya vana ihracatında ilk sırada yer almaktadır. Almanya’yı 8 milyar $ ile Çin takip etmektedir. Dünya pompa ihracatında Almanya ve Çin’i, İtalya, ABD ve Japonya,  takip etmektedir.

Türkiye ise 2007 yılı vana ihracatında 124 milyon$ ile dünya sıralamasında 30. sırada yer almaktadır.

TÜRKİYE’NİN POMPA VE VANA İHRACATI

Türkiye’nin 2007 yılı pompa ihracatı 271,1 milyon $ olmuş ve 2006 yılına göre % 74,3 oranında artış göstermiştir.  Pompa ihracatı gerçekleştirilen başlıca ülkeler sırasıyla Almanya, Irak, İngiltere, A.B.D, Rusya Federasyonu ve Fransa’dır. En fazla ihracat artışı gerçekleşen ülkeler ise Almanya, Gürcistan, Romanya ve Libya olmuştur.

Türkiye’nin Pompa İhracatında İlk 20 Ülke

 

ÜLKE ADI

2006

2007

2008

(Ocak-Haziran)

DEĞİŞİM

(2007/ 2006)

PAY(%)

2007

1

ALMANYA

31.680.890

103.884.413

46.769.459

227,9

38,3

2

IRAK

10.054.554

20.380.269

7.039.316

102,7

7,5

3

İNGİLTERE

11.483.652

15.281.400

9.830.752

33,1

5,6

4

A.B.D.

13.663.142

11.934.517

5.192.449

-12,5

4,4

5

RUSYA FEDERASYONU

6.190.988

9.169.802

6.529.741

48,1

3,4

6

FRANSA

4.388.411

7.231.784

6.545.165

64,8

2,7

7

EGE SERBEST BÖLGE

6.093.145

7.159.101

4.466.891

17,5

2,6

8

KAZAKİSTAN

2.921.410

6.320.724

2.732.010

116,4

2,3

9

AZERBAYCAN-NAHÇ.

3.234.275

6.133.670

3.435.921

89,6

2,3

10

HİNDİSTAN

3.358.996

5.825.306

2.622.730

73,4

2,1

11

ROMANYA

1.907.249

4.925.655

4.235.202

158,3

1,8

12

İRAN

3.297.761

4.924.795

3.104.328

49,3

1,8

13

İTALYA

2.797.368

3.483.228

2.425.972

24,5

1,3

14

BELÇİKA

3.189.687

3.215.943

179.315

0,8

1,2

15

GÜNEY AFRİKA CUM.

2.635.145

3.185.233

1.190.537

20,9

1,2

16

KUZEY KIBRIS T.C.

3.499.567

2.726.488

1.343.264

-21

1

17

YUNANİSTAN

2.512.968

2.693.865

1.716.676

7,2

1

18

LİBYA

1.067.608

2.616.665

1.923.655

145,1

1

19

GÜRCİSTAN

844.300

2.496.784

843.188

195,71

0,9

20

MISIR

1.063.019

2.225.686

2.103.306

109,4

0,8

 

DİĞER

39.642.583

45.307.418

29.676.950

11,8

15,9

 

TOPLAM

155.526.718

271.122.746

143.906.827

74,3

100

       Kaynak: TÜİK

Almanya’ya gerçekleştirilen 103,8 milyar $ ihracat ile Almanya Türkiye’nin toplam pompa ihracatından %38,3 oranında pay almıştır. Dünya pompa ihracatında ikinci sırada yer alan  A.B.D ise Türkiye’nin ihracatında 4. konumdadır.

Türkiye’nin Pompa İhracatında İlk 10 Ülke (2007)

Kaynak: TÜİK

Türkiye’nin Vana İhracatında İlk 20 Ülke (2007)

ÜLKE ADI

2006

2007

2008

(Ocak-Haziran)

DEĞİŞİM

(2007/ 2006)

PAY(%)

2007

1

ALMANYA

26.584.737

45.938.308

26.772.055

72,8

18,3

2

RUSYA FEDERASYONU

8.497.128

15.253.100

8.361.430

79,5

6,1

3

İNGİLTERE

17.002.709

14.629.854

6.196.094

-13,8

5,1

4

A.B.D.

22.799.189

12.603.406

4.985.245

-44,7

5,0

5

İTALYA

11.267.445

12.517.199

8.817.216

11,1

5,0

6

FRANSA

4.577.464

10.552.687

6.746.015

130,5

4,2

7

HOLLANDA

6.950.833

8.415.161

6.368.711

21,1

3,3

8

CEZAYİR

789.912

7.247.051

1.467.277

817,5

2,9

9

BULGARİSTAN

5.397.094

6.157.773

4.883.695

14,1

2,4

10

KAZAKİSTAN

3.165.799

5.982.885

2.640.752

89,0

2,4

11

İSVEÇ

4.668.876

5.856.945

2.144.232

25,4

2,3

12

LİBYA

1.973.932

5.799.326

9.934.077

193,8

2,3

13

MISIR

6.039.454

5.675.380

6.610.070

-6,0

2,3

14

SURİYE

2.516.718

5.563.715

4.132.580

121,1

2,2

15

IRAK

3.614.808

5.441.031

3.306.833

50,5

2,2

16

AZERBAYCAN

3.172.732

5.262.806

4.466.986

65,9

2,1

17

ROMANYA

3.028.404

4.851.032

4.091.963

60,1

1,9

18

İSRAİL

3.115.413

4.329.468

2.808.390

39,0

1,7

19

UKRAYNA

1.971.624

3.973.257

2.978.646

101,5

1,6

20

ÇİN HALK CUMHUR.

1.288.437

3.497.221

2.033.861

171,4

1,4

 

DİĞER

47.033.502

61.999.316

45.160.045

32,1

23,4

 

TOPLAM

185.456.210

251.546.921

164.906.173

35,6

100,00

Kaynak: TÜİK

Türkiye’nin 2007 yılı vana ihracatı 251,5 milyon $ olmuş ve 2006 yılına göre % 35,6 oranında artış göstermiştir. Vana ihracatı gerçekleştirilen başlıca ülkeler sırasıyla Almanya, Rusya Federasyonu, İngiltere, ABD ve İtalya’dır. En fazla ihracat artışı gerçekleşen ülkeler ise Cezayir, Libya, ÇHC ve Fransa olmuştur.

Türkiye’nin Vana İhracatında İlk 10 Ülke (2007)

Kaynak: TÜİK

Almanya’ya gerçekleştirilen 45,9 milyon $ ihracat ile Almanya Türkiye’nin toplam pompa ihracatından %18,3 oranında pay almıştır.

Altılı GTİP bazında Pompa İhracat Rakamları

GTİP

ÜRÜN ADI

2006

2007

2008  (Ocak-Haziran)

841391

POMPALARIN AKSAM-PARÇALARI

60.845.426

134.405.603

58.278.842

841360

DIGER DÖNER DEPLASMANLI POMPALAR

20.659.986

34.559.599

23.989.066

841370

DIGER SANTRIFÜJLÜ POMPALAR

20.238.269

28.290.590

16.567.661

841381

DIGER POMPALAR

17.662.193

24.428.255

19.013.522

841330

IÇTEN YANMALI PISTONLU MOTORLAR YAKIT, YAG/SOGUTMA POMPALARI

13.792.899

18.508.688

9.827.746

841340

BETON POMPALARI

9.405.691

14.522.356

5.152.552

841350

DIGER DOGRUSAL DEPLASMANLI POMPALAR (POZITIF HAREKETLI)

3.591.325

5.714.358

3.137.100

841311

SERVIS ISTASYONLARI/GARAJLARDA KULLANILAN TÜRDE YAKIT/YAG DAGITIM POMPALARI

4.280.025

4.793.961

2.820.951

841319

ÖLÇÜ TERTIBATLI DIGER SIVI POMPALARI

2.867.430

3.437.493

2.781.578

841320

EL POMPALARI

1.148.456

1.548.247

1.260.698

841382

SIVI ELEVATÖRLERI

582.234

761.600

953.943

841392

SIVI ELEVATÖRLERINE AIT AKSAM; PARÇALAR

452.784

151.996

123.168

 

TOPLAM

155.526.718

271.122.746

143.906.827

Kaynak: TÜİK

Türkiye’nin son iki yıldaki pompa ihracatına bakıldığı zaman toplam ihracat içerisinde “pompaların aksam ve parçaları” nın çok önemli bir payı teşkil ettiği görülmektedir. 2007 yılında toplam 271 milyon $ pompa ihracatı gerçekleşmiş ve bunun 134,4 milyon $’ı “pompaların aksam ve parçaları” ihracatı olmuştur. Ayrıca, pompa imalat sanayinde de büyük çoğunluğu “pompaların aksam ve parçaları” teşkil etmektedir.

Altılı GTİP bazında Vana İhracat Rakamları

GTİP

ÜRÜN ADI

2006

2007

2008  (Ocak-Haziran)

848180

DIGER MUSLUKÇU ESYASI

114.469.122

153.648.443

97.814.105

848190

MUSLUKLAR, VALFLAR VB. CIHAZLARIN AKSAM, PARÇALARI

44.692.404

54.303.261

33.426.942

848110

BASINÇ DÜSÜRÜCÜ VALFLAR

7.798.260

15.435.543

13.038.529

848140

EMNIYET/BIRAKMA VALFLARI

6.906.204

12.538.052

8.981.001

848130

ÇEK VALFLAR (KLAPELER, SUBAPLAR)

6.520.410

9.631.216

6.633.543

848120

YAGLI HIDROLIK/PNÖMATIK TRANSMISYON VALFLARI

5.069.810

5.990.406

5.012.053

 

TOPLAM

185.456.210

251.546.921

164.906.173

Kaynak: TÜİK

Türkiye’nin son iki yıldaki vana ihracatına bakıldığı zaman toplam ihracat içerisinde “diğer muslukçu eşyaları” çok önemli bir payı teşkil ettiği görülmektedir. 2007 yılında toplam 251 milyon $ vana ihracatı gerçekleşmiş ve bunun 153,6 milyon $’ı “diğer muslukçu eşyaları” ihracatı olmuştur.