Türkiye’nin Kauçuk, Plastik, Lastik İşleme ve İmalatına Ait Makineler Sektörü

Türk plastik sanayisinin dünya plastik sektörü içindeki payı % 1,6 düzeyindedir. Türkiye, plastik işleme sektöründe yıllık 4,9 milyon ton işleme kapasitesiyle Avrupa ülkeleri arasında beşinci sırada yer almaktadır. Plastik işleme sanayiinde yaşanan gelişmelere paralel olarak kauçuk ve plastik işleme makineleri de gelişimini ve büyümesini devam ettirmektedir. Türk plastik ve kauçuk işleme makineleri sektöründe faaliyet gösteren 808 firma bulunmaktadır. Bu firmaların 209’u birden fazla ürün üretmektedir. Firmaların % 29’u kalıp, % 16’sı plastik işleme makineleri imal ederken, yardımcı ekipman ve ambalaj makineleri imal eden firmaların oranı % 12’dir. Firmaların % 69’u ise plastik ön işleme ve geri dönüşüm, son işlem, ölçme, finisaj, kaynak makineleri ile aksam ve parçalar imal etmektedir.

Plastik sektöründeki işlem kapasitesindeki artışa paralel olarak her yıl makine ve teçhizat yatırımı da artış göstermektedir. 2007 yılında 550 milyon dolarlık yatırım yapan sektörün, 2008 yılında 672 milyon $ makine teçhizat yatırımı yaparak işleme kapasitesini 5,6 milyon tona yükseltmesi beklenmektedir.

1. SEKTÖRÜN DÜNYADAKİ DURUMU

1.1.  DÜNYA KAUÇUK VE PLASTİK İŞLEME MAKİNELERİ İHRACATI

Birleşmiş Milletler (BM) İstatistik Bölümü verilerine göre 2007 yılında toplam kauçuk ve plastik işleme makineleri ihracatı, bir önceki yıla göre %14,4 oranında artış göstererek 20,6 milyar $ değerine ulaşmıştır.  

Dünya Kauçuk ve Plastik İşleme Makineleri İhracatı ($)

Kaynak: BM İstatistik Bölümü

Dünya kauçuk ve plastik işleme makineleri ihracatında ilk sırada Almanya yer almakta, bu ülkeyi İtalya ve Japonya takip etmektedir. Türkiye, 2007 yılında, kauçuk ve plastik işleme makineleri ihraç eden ülkeler arasında 29. sırada yer almıştır. Kauçuk ve plastik işleme makineleri ihraç eden ilk 20 ülke arasında en fazla ihracat artışı %38,3 ile Çin’de gözlenmiştir. Söz konusu ülkenin dünya kauçuk ve plastik işleme makineler ihracatı içerisindeki payı %7’dir.

1.2 DÜNYA KAUÇUK VE PLASTİK İŞLEME MAKİNELERİ İTHALATI

2007 yılında dünya kauçuk ve plastik işleme makineleri ithalatı, bir önceki seneye kıyasla yaklaşık %10 oranında artarak 19 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir. 

Dünya Kauçuk ve Plastik İşleme Makineleri İthalatı ($)

Kaynak: BM İstatistik Bölümü

2,5 milyar dolar ithalatı ile Çin Halk Cumhuriyeti, dünya genelinde kauçuk ve plastik işleme makineleri ithalatı yapan ülkeler arasında lider konumunda yer almıştır. Çin’i ABD, Almanya, Meksika ve Rusya Federasyonu takip etmiştir.

Türkiye, 2007 yılında, kauçuk ve plastik işleme makineleri ithalatı ile dünya sektör ithalatında 16. ülke konumundadır.

2. SEKTÖRÜN TÜRKİYE’DEKİ DURUMU

2.1. TÜRKİYE’NİN KAUÇUK VE PLASTİK İŞLEME MAKİNELERİ İHRACATI

Türkiye’nin son iki yıldaki kauçuk ve plastik işleme makineleri ihracatına bakıldığı zaman sektör ihracatının 2007 yılında %12,7 oranında artış göstererek 70,3 milyon $ gerçekleştiği görülmüştür.

Türkiye’nin son iki yıldaki sektör ihracatı, ürün bazında incelendiğinde, 23,2 milyon $ ile birinci sırada kauçuk/plastik eşyalara diğer şekilde biçim verme makineleri yer almaktadır, onu 11,3 milyon $ ile kauçuk/plastik için ekstrüzyon makineleri izlemektedir. En fazla ihracat artışı dış lastiğin dökümüne mahsus makinelerde kaydedilmiştir.

Türkiye’nin Kauçuk ve Plastik İşleme Makineleri İhracatı ($)

Kaynak: TÜİK

Türkiye’nin ülkeler itibarıyla kauçuk ve plastik işleme makineleri ihracatı incelendiğinde, 13,1 milyon $ ile Rusya Federasyonu’nun ilk sırada yer aldığı görülmektedir. Türkiye’nin sektör ihracatında diğer önemli pazarları ise sırasıyla İran (6,3 milyon $), Romanya (5,7 milyon $), Kazakistan (4,8 milyon $) ve Bulgaristan (3,6 milyon $) olmuştur. Diğer taraftan, Türkiye’nin sektör ihracatındaki ilk 10 ülke arasında en fazla ihracat artışı gerçekleşen ülke Yunanistan, ihracatında en fazla düşüşün olduğu ülkenin ise Ukrayna olduğu görülmektedir. .

Türkiye’nin Ülkelere Göre Kauçuk ve Plastik İşleme Makineleri İhracatı ($)

Kaynak: TÜİK

2.2. TÜRKİYE’NİN KAUÇUK VE PLASTİK İŞLEME MAKİNELERİ İTHALATI

Türkiye’nin 2006 yılında 459,4 milyon $ olarak gerçekleşen kauçuk ve plastik işleme makineleri ithalatı, 2007 yılında %5,92 artarak 486,6 milyon $ olarak gerçekleşmiştir.

Türkiye’nin kauçuk ve plastik işleme makineleri ithalatında ilk sırada 140,3 milyon $ ile kauçuk/plastik enjeksiyon makineleri yer almaktadır. Kauçuk/plastik için ekstrüzyon makineleri ithalatı 2007 yılında 97,2 milyon $ ile Türkiye’nin ithal ettiği kauçuk/plastik işleme makineleri arasında ikinci sırada yer almakla birlikte bu makineler ithalatında en fazla azalma (% -20,17) görülen makinelerdir.

Türkiye’nin Kauçuk ve Plastik İşleme Makineleri İthalatı ($)

Kaynak: TÜİK

2007 yılında Türkiye’nin kauçuk ve plastik işleme makineleri sektöründe başlıca tedarikçisi, Almanya’dır, ancak Türkiye, Almanya’dan 2006 yılında 153,9 milyon $ kauçuk ve plastik işleme makinesi ithal ederken, bu miktar 2007 yılında %5,9 azalarak 144,8 milyon $ gerçekleşmiştir. Türkiye’nin sektör ithalatında Almanya’yı, sırasıyla İtalya, Çin, Tayvan ve Avusturya takip etmiştir.

Türkiye’nin Ülkelere Göre Kauçuk ve Plastik İşleme Makineleri İthalatı ($)

Kaynak: TÜİK

3. DEĞERLENDİRME

Kauçuk, plastik ve lastik işleme makineleri sektöründe çok sayıda firma faaliyet göstermekle birlikte bu firmaların çoğunun üretim kapasiteleri düşüktür. Girdi maliyetlerinin yüksekliği nedeniyle sektörde yurt dışındaki firmalarla rekabet sorunu yaşanmaktadır. Ayrıca, işletmelerin küçük ölçekli olması finansman kaynaklarına erişmelerini güçleştirmektedir. Bu nedenle, sektördeki işletmelerin potansiyellerini birleştirecek bir organizasyona yönelmesi gerekmektedir. Sektördeki sorunların çözümüne yönelik tedbir alınması halinde, kauçuk ve plastik işleme makineleri sektörü büyüme potansiyeline sahip bir sektördür.

2007 yılında kauçuk ve plastik işleme makineleri sektöründe dış ticaret açığı % 4,8 artış göstermiştir. İthalatı ihracatının çok üzerinde gerçekleşen sektörde dış ticaret açığının kapatılması için ihracatın artması ve sürdürülebilir hale gelmesi gerekmektedir. Türkiye’nin geçtiğimiz yıl söz konusu sektörde ithalat artış oranı %6 oranında iken ihracat artış oranı ithalat artış oranının üzerine çıkarak % 12,8 oranında gerçekleşmiştir.   

Plastik sanayini yönlendiren başlıca sektörler dünyada olduğu gibi Türkiye’de de ambalaj ve inşaat malzemeleri sektörleridir. Dolayısıyla söz konusu sektörlerde kaydedilecek büyüme plastik işleme sektörüne de yansıyacaktır. Türkiye’nin, 2010 yılında 6,9 milyon ton işleme kapasitesine ulaşarak Avrupa ve Avrasya’nın üçüncü büyük plastik işleme kapasitesine sahip ülke konumuna geleceği tahmin edilmektedir.