Yük Kaldırma, Taşıma ve İstifleme Makineleri Sektör Notu
Yük kaldırma, taşıma ve istifleme makineleri tarım, sanayi ve hizmet sektörleri dahil olmak üzere tüm iktisadi alanlarda kullanılmaktadır. Sektör ürünleri, özellikle imalat sanayiinde gerek üretim sürecinde gerek nihai ürünlerin son kullanıcı ile buluşturulması aşamalarında önemli yer tutmaktadır. Gerçekleştirdiği fonksiyon itibarıyla sahip olduğu önemin yanında, ileri teknoloji ile yüksek katma değer üreten makine, elektrik-elektronik gibi ana mühendislik dalları tarafından imal edilen ara malı ve nihai ürünleri de bünyesinde toplaması, bu sektörün genel imalat ve içindeki yerini vazgeçilmez kılmaktadır.
Sektörün ihtiva ettiği ürünlere bakıldığında, kömür santrallerine hammadde taşıyan çeşitli kapasite ve büyüklükteki konveyörlerden, fabrikalarda bir malzemenin bir noktadan üretim hattına nakledilmesinde kullanılan gezer köprü vinçlerine, bir gıda fabrikasında nihai ürünleri koteynere yükleyen forkliftlerden, günlük yaşantımızda çokça kullandığımız insan taşımaya yönelik asansörlere ve yürüyen merdivenlere kadar bir çok makine ve ekipman görülebilmektedir.
Harmonize Sistemde 8425-8428 ile 8709 pozisyonlarında tanımlanan bu ürünlerin imal süreçlerinden de anlaşılacağı üzere, genel otomotiv ve makine sanayisinin sahip olduğu ileri teknoloji ile birlikte elektronik ve kontrol sistemlerinin gerektirdiği üstün mühendislik kabiliyetleri ve malzeme bilimine hakim olmak gerekmektedir.
Esas itibarıyla, üretim ve sonrasındaki işletme içi kısa mesafe taşıma, depolama, istifleme işlerini yapmak amacıyla yatırım malı niteliğinde makine ve ekipmanlar üreten sektör, hemen hemen tüm sanayi dalları tarafından kullanılan ve yine karmaşık üretim süreçlerinde hidrolik sistemlerden, elektrik motorlarına kadar bir çok sanayi dalının ürünlerini içeren bir yapıda olması nedeniyle, sadece ülkemizdeki değil global ekonomik gelişmeler ile arz-talep dengesinde yaşanan değişikliklerden derin bir şekilde etkilenmektedir.
1. SEKTÖRÜN DÜNYADAKİ DURUMU
1.1. DÜNYA YÜK KALDIRMA, TAŞIMA VE İSTİFLEME MAKİNELERİ İHRACATI
Birleşmiş Milletler (BM) İstatistik Bölümü verilerine göre 2007 yılında yük kaldırma, taşıma ve istifleme makineleri sektörü toplam ihracatı, bir önceki yıla göre %24 oranında artış göstererek 58 milyar $ değerini aşmıştır.
Dünya Yük Kaldırma, Taşıma ve İstiflemeye Mahsus Makineleri İhracatı (1000 $)
|
|
Ülke Adı |
2006 |
2007 |
% Değişim |
|
1 |
Almanya |
7.843.186 |
9.613.874 |
22,58 |
|
2 |
Çin |
3.937.041 |
5.645.115 |
43,38 |
|
3 |
ABD |
4.394.047 |
5.262.922 |
19,77 |
|
4 |
Japonya |
4.126.745 |
4.720.420 |
14,39 |
|
5 |
İtalya |
3.560.954 |
4.489.289 |
26,07 |
|
6 |
Fransa |
3.264.412 |
4.166.326 |
27,63 |
|
7 |
İngiltere |
2.511.042 |
2.899.168 |
15,46 |
|
8 |
İsveç |
1.883.008 |
2.290.901 |
21,66 |
|
9 |
Hollanda |
1.783.324 |
2.222.111 |
24,61 |
|
10 |
Avusturya |
1.508.180 |
2.012.469 |
33,44 |
|
|
Diğer Ülkeler |
12.238.841 |
15.004.608 |
22,60 |
|
|
Toplam |
47.050.780 |
58.327.203 |
23,97 |
Kaynak: BM ve TÜİK İstatistik Bölümü
Dünya yük kaldırma, taşıma ve istifleme makineleri ihracatında ilk sırada Almanya yer almakta, bu ülkeyi Çin ve ABD takip etmektedir. Türkiye, 2007 yılında sektör ihracatında 35. sırada yer almıştır. Yük kaldırma, taşıma ve istifleme makineleri ihracatı yapan ilk 10 ülke arasında en fazla ihracat artışı %43 ile Çin’de gözlenmiştir. Söz konusu ülkenin dünya sektör ihracatı içerisindeki payı %9,7’dir.
1.2. DÜNYA YÜK KALDIRMA, TAŞIMA VE İSTİFLEME MAKİNELERİ İTHALATI
2007 yılında dünya yük kaldırma, taşıma ve istifleme makineleri ithalatı, bir önceki seneye kıyasla yaklaşık %22 oranında artarak 56 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir.
Dünya Yük Kaldırma, Taşıma ve İstiflemeye Mahsus Makineleri İthalatı (1000 $)
|
|
Ülke Adı |
2006 |
2007 |
% Değişim |
|
1 |
ABD |
6.536.977 |
6.380.201 |
-2,40 |
|
2 |
Fransa |
2.147.980 |
2.745.764 |
27,83 |
|
3 |
İngiltere |
2.106.090 |
2.646.478 |
25,66 |
|
4 |
Çin |
2.490.250 |
2.510.899 |
0,83 |
|
5 |
Almanya |
1.975.419 |
2.453.309 |
24,19 |
|
6 |
İspanya |
1.848.982 |
2.395.462 |
29,56 |
|
7 |
Rusya Federasyonu |
1.399.720 |
2.274.115 |
62,47 |
|
8 |
Kanada |
1.810.999 |
2.107.063 |
16,35 |
|
9 |
Hollanda |
1.163.443 |
1.625.434 |
39,71 |
|
10 |
Belçika |
1.312.162 |
1.617.549 |
23,27 |
|
|
Diğer Ülkeler |
23.034.102 |
29.306.420 |
27,23 |
|
|
Toplam |
45.826.124 |
56.062.694 |
22,34 |
Kaynak: BM ve TÜİK İstatistik Bölümü
6,4 milyar dolar ithalatı ile ABD, dünya genelinde yük kaldırma, taşıma ve istifleme makineleri sektöründe ithalat yapan ülkeler arasında lider konumda yer almıştır. ABD’yi Fransa, İngiltere, Çin ve Almanya takip etmiştir.
Türkiye, 2007 yılında dünya sektör ithalatında 19. ülke konumunda yer almıştır.
2. SEKTÖRÜN TÜRKİYE’DEKİ DURUMU
2.1. TÜRKİYE’NİN YÜK KALDIRMA, TAŞIMA VE İSTİFLEME MAKİNELERİ İHRACATI
Türkiye’nin son iki yıldaki sektör ihracatı, ürün bazında incelendiğinde, 14 milyon $ ile birinci sırada zirai traktörlere takılmak için özel imal edilmiş yükleyiciler yer almakta olup, onu 13,7 milyon $ ile diğer kaldırma, yükleme ve benzeri işler için makine ve cihazlar izlemektedir.
Türkiye’nin Yük Kaldırma, Taşıma ve İstifleme Makineleri İhracatı ($) (GTİP 8425+8426+8427+8428+8709)
|
GTİP-12 |
MADDE ADI |
2006 |
2007 |
2008 |
Değişim |
|
842890710000 |
ZIRAI TRAKTÖRLERE TAKILMAK IÇIN ÖZEL IMAL EDILMIS YÜKLEYICI |
13.904.438 |
13.967.368 |
13.164.409 |
0,45 |
|
842890959019 |
DIGER KALDIRMA YÜKLEME BENZERI ISLER IÇIN MAKINE-CIHAZLAR |
5.684.904 |
13.748.113 |
8.134.617 |
141,84 |
|
842810209011 |
INSAN TASIMA IÇIN ELEKTRIKLI ASANSÖR VE SKIPLI YÜK KALDIRICILARI |
8.534.859 |
10.726.667 |
10.800.839 |
25,68 |
|
842833009000 |
DIGER AMAÇLI SÜREKLI HAREKETLI BANTLI TIP ELEVATÖR VE KONVEYÖRLER |
7.019.706 |
10.052.176 |
12.342.997 |
43,20 |
|
842839909000 |
DIGER KULLANIMLAR IÇIN DIGER SÜREKLI HAREKETLI DIGER ELEVATÖR VE KONVEYÖRLER |
3.810.020 |
8.383.858 |
11.563.594 |
120,05 |
|
842531000011 |
GEMILERDE KULLANILAN ELEKTRIK MOTORLU BUCURGATLAR VE IRGATLAR |
3.433.431 |
6.703.795 |
5.378.537 |
95,25 |
|
842611000000 |
SABIT BIR MESNET ÜZERINE TESPIT EDILMIS GEZER KÖPRÜ VINÇLERI |
2.492.838 |
6.382.799 |
10.586.483 |
156,05 |
|
842619000019 |
DIGER ÇESIT VINÇLER |
4.841.926 |
5.948.790 |
7.333.467 |
22,86 |
|
842549000000 |
YIVLI KRIKOLAR-KARA TASITLARINI KALDIRAN-DIGER |
3.949.312 |
5.896.308 |
4.691.982 |
49,30 |
|
842649000000 |
DIGER KENDINDEN HAREKETLI MAKINE VE CIHAZLAR |
2.386.858 |
5.271.131 |
1.039.453 |
120,84 |
|
842619000012 |
KÖPRÜ VINÇLER |
4.602.771 |
3.784.684 |
3.873.426 |
-17,77 |
|
842720190000 |
KENDINDEN HAREKETLI DIGER FORKLIFT VE YÜK ARABALARI; KALDIRMA YÜKSEKLIK=>1 M. |
1.867.284 |
3.229.255 |
3.008.013 |
72,94 |
|
842820989000 |
DIGER AMAÇLI KULLANIM IÇIN DIGER MALZEME IÇIN PNÖMATIK ELEVATÖRLER VE KONVEYÖRLER |
1.320.860 |
2.768.518 |
1.370.231 |
109,60 |
|
842542000000 |
DIGER (KRIKOLAR, VINÇLER) HIDROLIKLER-KARA TASITLARINI KALDIRAN |
2.010.559 |
2.604.539 |
3.431.382 |
29,54 |
|
842620000000 |
KULE VINÇLER |
1.226.296 |
2.519.802 |
4.672.307 |
105,48 |
|
842691900000 |
KARA TASITLARINA MONTE EDILEN, DIGER VINÇLER |
1.921.170 |
2.503.942 |
2.536.727 |
30,33 |
|
842810209012 |
YÜK TASIMA IÇIN ELEKTRIKLI ASANSÖR VE SKIPLI YÜK KALDIRICILARI |
1.334.812 |
2.483.182 |
3.324.717 |
86,03 |
|
842641009000 |
LASTIK TEKERLEKLI KENDINDEN HAREKETLI DIGER MAKINE VE CIHAZLAR |
669.509 |
2.175.757 |
605.399 |
224,98 |
|
842832000000 |
SÜREKLI HAREKETLI KOVALI TIP ELEVATÖR VE KONVEYÖRLER |
1.578.885 |
2.132.825 |
1.845.419 |
35,08 |
|
842839209000 |
DIGER RULOLU VEYA MAKARALI KONVEYÖRLER |
2.550.795 |
2.122.219 |
3.631.110 |
-16,80 |
|
870990000000 |
KISA MESAFE ESYA TASIYAN YÜK ARABALARININ AKSA VE PARÇALARI |
657.990 |
1.702.948 |
1.342.509 |
158,81 |
|
842890300000 |
HADDEHANE MAKINELERI, ÜRÜN TASIMA MASALARI, KÜLBÜTÖRLER VB. |
267.448 |
1.604.891 |
1.692.985 |
500,08 |
|
842541000000 |
SERVIS ISTASYONLARI/GARAJLAR IÇIN SABIT KRIKO SISTEMLERI |
733.688 |
1.466.210 |
1.251.736 |
99,84 |
|
842790009000 |
KENDINDEN HAREKETLI OLMAYAN DIGER YÜK ARABALARI |
841.103 |
1.375.967 |
1.955.066 |
63,59 |
|
842810209019 |
DIGER YERLERDE KULLANILAN ELEKTRIKLI ASANSÖR VE SKIPLI YÜK KALDIRICILARI |
2.227.490 |
1.354.246 |
1.407.514 |
-39,20 |
|
842810809000 |
DIGER YERLERDE KULLANILAN DIGER ASANSÖR VE SKIPLI YÜK KALDIRICILARI |
1.154.797 |
1.303.214 |
1.254.761 |
12,85 |
|
842511000000 |
ELEKTRIK MOTORLU PALANGA-VINÇLER (BASAMAKLI VINÇ HARIÇ) |
838.519 |
1.288.330 |
2.439.964 |
53,64 |
|
842539909012 |
DIGER BUCURGAT VE IRGATLAR; DIGERLERI |
1.742.736 |
1.094.500 |
289.079 |
-37,20 |
|
842619000013 |
RAYLI TASIYICI VINÇLER |
495.388 |
1.074.244 |
1.379.313 |
116,85 |
|
842820309000 |
DIGER YERLER IÇIN TARIMDA KULLANILAN PNÖMATIK ELEVATÖRLER VE KONVEYÖRLER |
591.280 |
1.026.362 |
1.112.258 |
73,58 |
|
842619000011 |
GANTRI VINÇLER |
1.133.932 |
922.017 |
450.382 |
-18,69 |
|
870919900000 |
DIGER AMAÇLI ELEKTRIKLI OLMAYAN KISA MESAFE TASITLAR |
201.696 |
900.751 |
70.612 |
346,59 |
|
842710100000 |
ELEKTRIK MOTORLU KENDINDEN HAREKETLI FORKLIFT VB.; KALDIRMA YÜKSEKLIGI=>1 M. |
420.717 |
809.103 |
1.956.471 |
92,32 |
|
842820919000 |
DIGER AMAÇLI KULLANIM IÇIN DÖKME MALZEME IÇIN PNÖMATIK ELEVATÖRLER VE KONVEYÖRLER |
810.472 |
797.609 |
2.937.880 |
-1,59 |
|
842790001000 |
MEKANIK KALDIRMA PLATFORMLU YÜK ARABALARI |
224.400 |
766.317 |
1.001.250 |
241,50 |
|
842720110000 |
ARAZI FORKLIFTLERI VE ISTIFLEME ARABALARI; KALDIRMA YÜKSEKLIGI=>1 M. |
449.062 |
733.916 |
346.402 |
63,43 |
|
842519800000 |
DIGER PALANGALAR VE AGIR YÜK KALDIRICILARI |
807.739 |
677.227 |
632.981 |
-16,16 |
|
842840000000 |
YÜRÜYEN MERDIVEN VE YÜRÜYEN PLATFORMLAR |
538.561 |
671.272 |
1.355.173 |
24,64 |
|
842699009000 |
DIGER AMAÇLAR IÇIN DIGER KALDIRICI MAKINE VE CIHAZLAR |
1.114.916 |
654.862 |
2.378.363 |
-41,26 |
|
842630000000 |
SEYYAR DIRENÇLI VINÇLER |
254.457 |
548.360 |
458.557 |
115,50 |
|
842612009000 |
HAREKETLI STRADDLE TIPI SASILI, AYAK MESAFE AYARLI LASTIK TEKERLEKLI TASIYICILAR |
1.025.468 |
527.925 |
704.407 |
-48,52 |
|
842539909011 |
GEMILERDE KULANILAN BUCURGATLAR VE IRGATLAR; DIGERLERI |
91.251 |
468.339 |
237.569 |
413,24 |
|
842710900000 |
ELEKTRIK MOTORLU KENDINDEN HAREKETLI FORKLIFT VB.; KALDIRMA YÜKSEKLIGI<1 M. |
491.422 |
449.954 |
364.333 |
-8,44 |
|
842531000019 |
DIGER ELEKTRIK MOTORLU BUCURGATLAR VE IRGATLAR |
1.590.078 |
347.977 |
117.984 |
-78,12 |
|
842720900000 |
KENDINDEN HAREKETLI DIGER FORKLIFT VE YÜK ARABALARI; KALDIRMA YÜKSEKLIGI<1 M. |
145.802 |
236.752 |
707.964 |
62,38 |
|
842860000000 |
TELEFERIKLER, TELESIYEJLER VE TELESKILER; FÜNIKÜLERLER IÇIN ÇEKIS MEKANIZMALARI |
172.329 |
206.585 |
14.499 |
19,88 |
|
842691100000 |
KARA TASITLARINA MONTE EDILEN, YÜKLENIP BOSALTILMASINA IÇIN HIDROLIK VINÇLER |
1.160 |
196.063 |
344.630 |
- |
|
842890910000 |
DÖKME MADDELER IÇIN MEKANIK YÜKLEYICILER |
177.483 |
173.980 |
221.753 |
-1,97 |
|
842641001000 |
LASTIK TEKERLEKLI KENDINDEN HAREKETLI VINÇLI YÜK ARABALARI |
280.763 |
73.700 |
361.088 |
-73,75 |
|
842519200000 |
ELLE ÇALISTIRILAN ZINCIRLI PALANGALAR |
107.720 |
69.027 |
110.388 |
-35,92 |
|
842839901000 |
SIVIL HAVA TASITLARI IÇIN DIGER SÜREKLI HAREKETLI DIGER ELEVATÖR VE KONVEYÖRLER |
16.450 |
52.771 |
0 |
220,80 |
|
870911900000 |
DIGER AMAÇLI ELEKTRIKLI KISA MESAFE TASITLAR |
1.145 |
51.912 |
1.264 |
- |
|
842612001000 |
HAREKETLI KALDIRMA ÇERÇEVELERI |
16.354 |
40.759 |
0 |
149,23 |
|
842890959011 |
ZIRAI TRAKTÖRLER IÇIN HIDROLIK KALDIRICILAR |
138.966 |
21.223 |
57.822 |
-84,73 |
|
842890790000 |
TARIMDA KULLANILMAK IÇIN ÖZEL IMAL EDILMIS DIGER YÜKLEYICI |
55.231 |
16.698 |
47.427 |
-69,77 |
|
842833001000 |
SIVIL HAVA TASITLARI IÇIN SÜREKLI HAREKETLI BANTLI TIP ELEVATÖR VE KONVEYÖRLER |
3.415 |
8.194 |
59.000 |
139,94 |
|
842810201000 |
SIVIL HAVA TASITLARI IÇIN ELEKTRIKLI ASANSÖR VE SKIPLI YÜK KALDIRICILARI |
0 |
6.528 |
63.248 |
- |
|
842831000000 |
YER ALTINDA KULLANILAN SÜREKLI HAREKETLI ELEVATÖRLER VE KONVEYÖRLER |
0 |
6.072 |
6.694 |
- |
|
842699001000 |
SIVIL HAVA TASITLARI IÇIN DIGER KALDIRICI MAKINE VE CIHAZLAR |
33.530 |
1.000 |
0 |
-97,02 |
|
842539309012 |
DIGER BUCURGAT VE IRGATLAR (IÇTEN YANMALI PISTONLU MOTORLU OLAN) |
0 |
430 |
4.146 |
- |
|
842539301000 |
MADEN KUYULARINA SKIPLERIN INDIRILIP ÇIKARILMASINI SAGLAYAN BUCURGAT (IÇTEN YANMA |
42.685 |
0 |
0 |
-100,00 |
|
842539309011 |
GEMILERDE KULANILAN BUCURGATLAR VE IRGATLAR (IÇTEN YANMALI PISTONLU MOTORLU OLAN) |
0 |
0 |
26.822 |
- |
|
842839201000 |
SIVIL HAVA TASITLARI IÇIN RULOLU VEYA MAKARALI KONVEYÖRLER |
3.726 |
0 |
0 |
-100,00 |
|
842890951000 |
SIVIL HAVA TASITLARI IÇIN DIGER KALDIRMA YÜKLEME BENZERI ISLER IÇIN MAKINE-CIHAZL |
32.990 |
0 |
55.000 |
-100,00 |
|
|
TOPLAM |
95.075.592 |
137.133.963 |
142.554.403 |
44,24 |
Kaynak: TÜİK
2006 yılında 95,1 milyon $ ihracat gerçekleştiren yük kaldırma, taşıma ve istifleme alt sektörü, 2007 yılında genel makine ve aksamları ihracat artış oranının üzerinde bir performans sergileyerek ihracatını %44,2 oranında artırmış ve 137,1 milyon $ seviyesine yükseltmiştir.
TÜRKİYE’NİN 2006-2007 YILLARI OCAK-ARALIK DÖNEMİ YÜK KALDIRMA-TAŞIMA-İSTİFLEME MAKİNELERİ İHRACATI $
|
SIRA |
ÜLKE ADI |
2006 |
2007 |
% Değişim (2006-2007) |
|
1 |
A.B.D. |
10.855.263 |
12.220.387 |
12,6 |
|
2 |
RUSYA FEDERASYONU |
8.550.994 |
9.137.777 |
6,9 |
|
3 |
ÇİN HALK CUMHURİYETİ |
7.047.407 |
7.885.114 |
11,9 |
|
4 |
KAZAKİSTAN |
3.732.103 |
7.201.114 |
93,0 |
|
5 |
ROMANYA |
2.846.803 |
6.163.244 |
116,5 |
|
6 |
IRAK |
4.545.821 |
5.913.216 |
30,1 |
|
7 |
AZERBAYCAN-NAHÇIVAN |
3.510.111 |
4.720.244 |
34,5 |
|
8 |
CEZAYİR |
1.179.487 |
4.470.210 |
279,0 |
|
9 |
ÜRDÜN |
1.291.269 |
4.452.780 |
244,8 |
|
10 |
FRANSA |
3.355.858 |
4.435.499 |
32,2 |
|
|
DİĞER ÜLKELER |
48.160.476 |
70.534.378 |
46,5 |
|
|
TOPLAM |
95.075.592 |
137.133.963 |
44,2 |
Kaynak: TÜİK
2007 yılında makine ve aksamları sektörünün tamamının gerçekleştirdiği ihracat içinde %1,5 pay alan yük kaldırma-taşıma ve istifleme sektörünün aynı yıl ihracatında başlıca ülkeler incelendiğinde ise sırasıyla sektörün dünyadaki en büyük ithalatçısı A.B.D.’ye (12,2 milyon $), onun ardından Rusya Federasyonu’na (9,1 milyon $) ve Çin Halk Cumhuriyeti’ne (7,9 milyon $) değerinde ürün ihraç edildiği görülmektedir.
2006-2007 yılları Ocak-Aralık döneminde sektörün ihracatında en büyük payı alan ilk 10 ülke arasında ihracat artışı esas alındığında %279 ile Cezayir’in ilk sırada yer aldığı görülmektedir. Cezayir’i %244 artış oranı ile Ürdün ve %116 artış oranı ile Romanya takip etmiştir.
TÜRKİYE’NİN 2007-2008 YILLARI OCAK - EKİM DÖNEMİ YÜK KALDIRMA-TAŞIMA-İSTİFLEME MAKİNELERİ İHRACATI $
|
ÜLKE |
ÜLKE ADI |
2007 |
2008 |
% Değişim (2007-2008 Ocak-Ekim) |
|
1 |
RUSYA FEDERASYONU |
7.745.631 |
16.326.822 |
110,8 |
|
2 |
A.B.D. |
9.790.398 |
11.375.902 |
16,2 |
|
3 |
ROMANYA |
4.753.532 |
7.338.867 |
54,4 |
|
4 |
ÇİN HALK CUMHURİYETİ |
6.591.417 |
6.395.341 |
-3,0 |
|
5 |
AZERBAYCAN-NAHÇIVAN |
3.833.320 |
6.062.905 |
58,2 |
|
6 |
KAZAKİSTAN |
6.648.484 |
4.950.975 |
-25,5 |
|
7 |
MISIR |
1.887.206 |
4.610.388 |
144,3 |
|
8 |
BULGARİSTAN |
1.935.077 |
4.429.607 |
128,9 |
|
9 |
CEZAYİR |
4.129.299 |
4.338.729 |
5,1 |
|
10 |
SUUDİ ARABİSTAN |
2.548.764 |
3.911.586 |
53,5 |
|
|
DİĞER ÜLKELER |
64.440.610 |
72.813.281 |
13,0 |
|
|
TOPLAM |
114.303.738 |
142.554.403 |
24,7 |
Kaynak:TÜİK
Yük kaldırma, taşıma ve istifleme alt sektörünün 2007-2008 yılı Ocak-Ekim dönemi ihracat performansı incelendiğinde ise, ihracat artış oranının %24,7 olduğu görülmektedir. Söz konusu dönemde ihracat değeri açısından ilk sırayı Rusya Federasyonu almış, Rusya’yı A.B.D. ve Romanya takip etmiştir.
2.2.TÜRKİYE’NİN YÜK KALDIRMA, TAŞIMA VE İSTİFLEME MAKİNELERİ İTHALATI
Türkiye’nin yük kaldırma, taşıma ve istifleme makineleri ithalatında ilk sıralarda yer alan kendinden hareketli diğer forklift ve yük arabaları, 2007 yılında bir önceki yıla göre %34 artarak 114,1 milyon $ olarak gerçekleşmiştir. Kule vinçler, 61,5 milyon $ ile sektör ithalatımızda ikinci sırada yer almaktadır. Diğer taraftan, gantri vinçler, sektör ithalatında en fazla düşüş görülen kalem olmuştur.
12’li gtip bazında Türkiye’nin yük kaldırma-taşıma-istifleme makineleri ithalatı($) (GTİP 8425, 8426, 8427, 8428, 8709)
|
GTİP-12 |
MADDE ADI |
2006 |
2007 |
2008 (Ocak-Ekim) |
Değişim 2006-2007 |
|
842720190000 |
KENDINDEN HAREKETLI DIGER FORKLIFT VE YÜK ARABALARI; KALDIRMA YÜKSEKLIK=>1 M. |
85.459.728 |
114.051.398 |
82.937.131 |
33,5 |
|
842620000000 |
KULE VINÇLER |
55.626.925 |
61.494.096 |
44.144.242 |
10,5 |
|
842839909000 |
DIGER KULLANIMLAR IÇIN DIGER SÜREKLI HAREKETLI DIGER ELEVATÖR VE KONVEYÖRLER |
31.743.554 |
52.193.511 |
48.530.325 |
64,4 |
|
842710100000 |
ELEKTRIK MOTORLU KENDINDEN HAREKETLI FORKLIFT VB.; KALDIRMA YÜKSEKLIGI=>1 M. |
42.959.348 |
50.291.515 |
47.094.981 |
17,1 |
|
842890959019 |
DIGER KALDIRMA YÜKLEME BENZERI ISLER IÇIN MAKINE-CIHAZLAR |
52.253.739 |
49.030.516 |
45.005.958 |
-6 |
|
842641009000 |
LASTIK TEKERLEKLI KENDINDEN HAREKETLI DIGER MAKINE VE CIHAZLAR |
40.381.032 |
48.246.330 |
33.991.610 |
19,5 |
|
842810209011 |
INSAN TASIMA IÇIN ELEKTRIKLI ASANSÖR VE SKIPLI YÜK KALDIRICILARI |
27.494.761 |
47.589.440 |
39.377.576 |
73,1 |
|
842840000000 |
YÜRÜYEN MERDIVEN VE YÜRÜYEN PLATFORMLAR |
26.901.819 |
41.220.728 |
54.570.361 |
53,2 |
|
842611000000 |
SABIT BIR MESNET ÜZERINE TESPIT EDILMIS GEZER KÖPRÜ VINÇLERI |
2.466.575 |
37.949.972 |
25.252.514 |
1438,6 |
|
842649000000 |
DIGER KENDINDEN HAREKETLI MAKINE VE CIHAZLAR |
9.058.851 |
33.438.215 |
35.429.734 |
269,1 |
|
842833009000 |
DIGER AMAÇLI SÜREKLI HAREKETLI BANTLI TIP ELEVATÖR VE KONVEYÖRLER |
34.864.355 |
32.178.169 |
34.347.770 |
-7,7 |
|
842641001000 |
LASTIK TEKERLEKLI KENDINDEN HAREKETLI VINÇLI YÜK ARABALARI |
4.102.161 |
25.779.604 |
12.918.064 |
528,4 |
|
842890910000 |
DÖKME MADDELER IÇIN MEKANIK YÜKLEYICILER |
7.725.156 |
16.549.809 |
10.077.365 |
114,2 |
|
842832000000 |
SÜREKLI HAREKETLI KOVALI TIP ELEVATÖR VE KONVEYÖRLER |
1.624.334 |
15.571.263 |
11.290.727 |
858,6 |
|
842619000013 |
RAYLI TASIYICI VINÇLER |
3.224.987 |
14.066.815 |
31.173.909 |
336,2 |
|
842619000011 |
GANTRI VINÇLER |
18.537.523 |
13.337.557 |
474.325 |
-27,9 |
|
842612009000 |
HAREKETLI STRADDLE TIPI SASILI, AYAK MESAFE AYARLI LASTIK TEKERLEKLI TASIYICILAR |
9.546.521 |
12.996.802 |
10.446.822 |
36,1 |
|
842720110000 |
ARAZI FORKLIFTLERI VE ISTIFLEME ARABALARI; KALDIRMA YÜKSEKLIGI=>1 M. |
12.079.078 |
12.877.627 |
11.807.158 |
6,6 |
|
842511000000 |
ELEKTRIK MOTORLU PALANGA-VINÇLER (BASAMAKLI VINÇ HARIÇ) |
7.697.013 |
10.733.877 |
12.323.735 |
39,5 |
|
842619000019 |
DIGER ÇESIT VINÇLER |
5.670.954 |
10.719.751 |
10.504.407 |
89,0 |
|
|
DİĞERLERİ |
116.069.306 |
127.157.625 |
156.141.337 |
9,6 |
|
|
TOPLAM |
595.487.720 |
827.474.620 |
757.840.051 |
39 |
Kaynak: TÜİK Verileri
2006 yılında 595,5 milyon $ değerinde yük kaldırma, taşıma ve istifleme makineleri ithal eden ülkemiz, 2007 yılında bu değeri %39 artırarak 827,5 milyon $ seviyesine yükseltmiştir.
TÜRKİYE’NİN 2006-2007 YILLARI OCAK -ARALIK DÖNEMİ YÜK KALDIRMA-TAŞIMA-İSTİFLEME MAKİNELERİ İTHALATI $
|
SIRA |
ÜLKE ADI |
2006 |
2007 |
% Değişim (2006-2007) |
|
1 |
ALMANYA |
159.523.797 |
210.356.144 |
31,9 |
|
2 |
İTALYA |
100.547.432 |
137.273.975 |
36,5 |
|
3 |
ÇİN HALK CUMHURİYETİ |
51.021.246 |
115.521.471 |
126,4 |
|
4 |
JAPONYA |
38.430.471 |
68.917.639 |
79,3 |
|
5 |
FRANSA |
33.660.321 |
44.063.154 |
30,9 |
|
6 |
AVUSTURYA |
5.982.957 |
35.944.680 |
500,8 |
|
7 |
GÜNEY KORE CUM. |
36.244.081 |
31.607.446 |
-12,8 |
|
8 |
İNGİLTERE |
22.486.950 |
31.376.261 |
39,5 |
|
9 |
İSVEÇ |
15.507.922 |
21.780.751 |
40,4 |
|
10 |
İSPANYA |
16.886.832 |
21.730.242 |
28,7 |
|
|
DİĞER ÜLKELER |
115.195.711 |
108.902.857 |
-5,5 |
|
|
TOPLAM |
595.487.720 |
827.474.620 |
39,0 |
Kaynak:TÜİK
2007 yılında makine ve aksamları sektörünün tamamının gerçekleştirdiği ithalat içinde %3,6 pay alan yük kaldırma-taşıma ve istifleme sektörünün aynı yıl ithalatında önemli ülkeler sırasıyla Almanya (210,4 milyon $), İtalya (137,3 milyon $) ve Çin Halk Cumhuriyeti (115,5 milyon $) olmuştur.
2006-2007 yılları Ocak-Aralık döneminde sektörün ithalatında en büyük payı alan ilk 10 ülke arasında ithalat artışı esas alındığında %501 ile Avusturya’nın ilk sırada yer aldığı görülmektedir. Avusturya’yı %126,4 artış oranı ile Çin Halk Cumhuriyeti ve %79,3 artış oranı ile Japonya takip etmiştir. Güney Kore’den yapılan ithalatta ise %12,8 oranında düşüş yaşanmıştır.
TÜRKİYE’NİN 2007-2008 YILLARI OCAK - EKİM DÖNEMİ YÜK KALDIRMA-TAŞIMA-İSTİFLEME MAKİNELERİ İTHALATI $
|
ÜLKE |
ÜLKE ADI |
2007 |
2008 |
% Değişim (2007-2008 Ocak-Ekim) |
|
1 |
ALMANYA |
160.462.820 |
226.534.649 |
41,2 |
|
2 |
İTALYA |
104.114.196 |
111.613.986 |
7,2 |
|
3 |
ÇİN HALK CUMHURİYETİ |
94.889.420 |
104.436.946 |
10,1 |
|
4 |
JAPONYA |
51.697.176 |
56.900.683 |
10,1 |
|
5 |
AVUSTURYA |
21.581.222 |
44.485.727 |
106,1 |
|
6 |
FRANSA |
35.078.845 |
27.958.725 |
-20,3 |
|
7 |
FİNLANDİYA |
9.554.570 |
23.852.085 |
149,6 |
|
8 |
İNGİLTERE |
24.439.471 |
23.840.406 |
-2,5 |
|
9 |
A.B.D. |
17.250.767 |
20.017.121 |
16,0 |
|
10 |
HOLLANDA |
11.505.318 |
19.790.546 |
72,0 |
|
|
DİĞER ÜLKELER |
107.331.152 |
98.409.177 |
-8,3 |
|
|
TOPLAM |
637.904.957 |
757.840.051 |
18,8 |
Kaynak:TÜİK
Yük kaldırma, taşıma ve istifleme makineleri alt sektörünün 2007-2008 yılı Ocak-Ekim dönemi ithalatı incelendiğinde ise, ithalat artış oranının 2006-2007 yıllarına göre 2 kat azalarak %18,8’e gerilediği görülmektedir. Söz konusu dönemde gerçekleştirilen ithalatta değer açısından ilk sırayı Almanya almış, Almanya’yı ise İtalya ve Çin Halk Cumhuriyeti takip etmiştir.
DEĞERLENDİRME
2007 yılında Türkiye’nin yük kaldırma, taşıma ve istifleme makineleri ihracatı, bir önceki yıla göre %44,2, ithalatı ise %39 oranında artış göstermiştir. Aynı dönemde sektörün dış ticaret açığı %38 yükselerek 690,3 milyon $ değerine ulaşmıştır.
2008 yılı Ocak-Ekim döneminde ise sektör ihracatı, geçen yılın aynı dönemine göre %24,7, ithalatı %18,8 oranında yükselmiş, söz konusu dönemde dış ticaret açığı %17,5 artarak 615,3 milyon $’a ulaşmıştır.
2006-2007 yılları Ocak-Aralık döneminde sektörün gerçekleştirdiği ithalat ve ihracat değerlerine göre, 2007-2008 yılları Ocak-Ekim döneminde ithalat ve ihracatın artış hızının azaldığı gözlenmektedir.
Söz konusu dönemlerde sektör ihracatının artış hızı, ithalatının artış hızına göre yüksek olsa da, hacim olarak ithalatın ihracattan 5-6 kat fazla olması ülkemizin bu alanda daha çok gayret sarfetmesi ve yerli üreticilerin rekabet güçlerini artıracak tedbirleri hayata geçirmesi gerektiğini göstermektedir.
